Her şeyin hakikati ne demektir ki; Cenab-ı Hakk’ın bir isminin tecellisine bakıyor, ona bağlıdır ve ona ayinelik vazifesi görüyor?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Hakikî hakaik-i eşya, esmâ-i İlâhiyedir. Mahiyet-i eşya ise, o hakaikin gölgeleridir."(1)

buyruluyor.

Bir şeyin Allah’ın ilmindeki haline “mahiyet” deniliyor. Bu ilmî varlıklar yaratıldıklarında “hakikat” oluyorlar. Buna göre, bir şeyin, meselâ bir meyvenin ilm-i İlahideki hali mahiyettir. Bu mahiyet ise Rezzak isminin gölgesi hükmündedir.

Rızıkların hakikati Rezzak ismine dayandığı gibi, bütün mahlûkatın hakikatleri Halık ismine, hayatlarının hakikati Muhyi ismine, ölümleri Mümit ismine dayanır. Ve hakeza…

Bütün mahlukatın ve eşyanın aslı ve hakikati, Allah’ın isim ve sıfatlarından ibarettir. Bu isim ve sıfatlar mahlukatın arka planından çekilse, her şey helak ve harap olur.

Mesela, Rezzak ismi faaliyetini durdursa, rızka muhtaç bütün canlılar ölür. Muhyi ismi tecelli etmese, bütün hayatlar söner. Müzeyyin ismi cilvesini çekse, bütün mahlukat estetik ve güzellikten mahrum kalır vs...

İşte her bir isim bir hakikatin müessisi ve menbaıdır. Bu isimler çekilse, kainattaki bütün hakikatler de çekilir.

(1) bk. Sözler, Otuz İkinci Söz, Üçüncü Mevkıf.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...