"İmam-ı Ali (ra) onuncu mertebe-i tadadında onuncu sure olarak ve kıyamet ve Leyle-i Berata bakan..." İzah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
"Hem İmam-ı Ali (ra) onuncu mertebe-i tadadında onuncu sure olarak ve kıyamet ve Leyle-i Berata bakan وَبِسُورَةِ الدُّخَانِ فِيهَا سِرّاً قَدْ اُحْكِمَتْ [İçine muhkem (sağlam) bir şekilde sırların yerleştirildiği Duhan Sûresinin hakkı için] deyip mana-yı işarisiyle 'Onuncu Söz' namında ve mertebesinde olan Haşir Risalesine işaretle beraber, o risalenin fevkalade ehemmiyetini ve gayet muhkem olduğunu ve o zamanın dumanlı karanlıklarını izale eden bir Leyle-i Beratın bir kandili hükmünde bulunmasına ve haşir ve kıyametin bir alameti olan duhan, hem Leyle-i Beratın senevî olarak hikmetli tefrik ve taksim-i umur noktalarıyla ve başka karineler ile imaen ve remzen haber veriyor."(1)
İmam-ı Ali (r.a) onuncu mertebede sure olarak Duhan suresini zikrediyor ve onun hakkı için istimdat ediyor.
Onuncu mertebede zikredilen Duhan suresi Onuncu Söz'e tevafuk edip işaret ediyor. Duhan suresi Mekke döneminde inmiştir, 59 ayettir. Sure, adını onuncu ayette geçen ve duman manasına gelen “duhân” kelimesinden almıştır. Duhan ifadesinin onuncu ayette geçmesi ayrıca Haşir Risalesinin Onuncu Söz olmasına da latif bir tevafuku bulunuyor.
Onuncu Söz haşri mukni deliller ile kat’i bir şekilde izah ve ispat ettiği için, bu zamanın dumanlı karanlıklarını yani materyalist ve inkârcı zihniyeti izale eden Leyle-i Berâtın bir kandili hükmündedir.
“Göğün bütün insanları kuşatan belirgin bir dumana bürüneceği günü bekle. Bu acı veren bir azaptır.” (Duhan, 44/10-11)
Duman hâdisesi, kıyamet yaklaştığında vuku bulacak, bu ikaza rağmen insanlar inkârdan vazgeçmeyecekler. Arkasından kıyamet kopacak ve herkes ettiğini bulacaktır.
Ayrıca haşir ve kıyametin bir alameti olan duhan Haşir risalesine ayrıca bir remzi bulunuyor.
“Hem Leyle-i Berâtın senevi olarak hikmetli tefrik ve taksim-i umur noktalarıyla ve başka karineler ile îmaen ve remzen haber veriyor.”
Berat gecesinde yıllık işler tefrik ve taksim edilir; yani insanın başına o yıl içinde gelecek işlerin tanzimi ve taksimi yapılır. Şâban ayı mübarek şuhur-u selaseden (üç aylardan) olup, on beşinci gecesi mahlûkatın rızıklarına, ömürlerine, amellerine dair taraf-ı İlâhîden meleklere talimat verildiği hususunda rivayat-ı sahiha vardır.
Berat; kurtulmak, azat olmak, temizlenmek ve af edilmek gibi manalara gelir. Bu gecenin asıl şerefi ve kıymeti; ezelî ve ebedî ferman olan Kur'an-ı Mucizül Beyan'ın Levh-i Mahfuz'dan dünya semasına indirilmesidir.
Bediüzzaman Hazretleri bu kudsi gecenin ehemmiyetini şöyle ifade etmektedir:
“Leyle-i Berat, bütün senede bir kudsî çekirdek hükmünde ve mukadderat-ı beşeriyenin programı nevinden olması cihetiyle Leyle-i Kadir'in kudsiyetindedir. Her bir hasenenin Leyle-i Kadir'de otuz bin olduğu gibi, bu Leyle-i Berat'ta her bir amel-i sâlihin ve her bir harf-i Kur'anın sevabı yirmi bine çıkar. Sair vakitte on ise, şuhur-u selâsede yüze ve bine çıkar. Ve bu kutsi leyali-i meşhurede on binler, yirmi bin veya otuz binlere çıkar. Bu geceler, elli senelik bir ibadet hükmüne geçebilir. Onun için elden geldiği kadar Kur'anla ve istiğfar ve salâvatla meşgul olmak büyük bir kârdır.” (Şualar)
"Evet, Onuncu Söz, çok ehemmiyetli bir belâyı def etti. Hürriyet-i efkâr serbestiyeti ve harb-i umumi sarsıntısı vaktinde haşri inkâr eden münafıklar, fırsat bulup çok yerlerde zehirli fikirlerini izhara başladıkları bir zamanda Onuncu Söz çıktı ve tab edildi. Bin nüshası etrafa yayıldı, onu gören herkes kemal-i iştiyak ve merakla okudu. Zındıkların kâfirâne fikirlerini tam kırdı ve onları susturdu."(2)
Dipnotlar:
1) bk. Şualar, Sekizinci Şua.
2) bk. age.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü