"Kendi rızasıyla kendini feda etse, o fedakârlık bir şehadettir." ne demektir? Canlı bomba olanlar için durum nedir?

Değerli Kardeşimiz;

"İşte, beşeriyet siyasetlerinin bu gaddar kanun-u esasîsine karşı, Arş-ı Âzamdan gelen Kur’ân-ı Mu’cizü’l-Beyandaki bu gelen kanun-u esasîyi buldum. O kanunu da şu âyet ifade ediyor:

وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى

مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى اْلاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا

Yani bu iki âyet, bu esası ders veriyor ki: 'Bir adamın cinayetiyle başkalar mesul olmaz. Hem bir mâsum, rızası olmadan, bütün insana da feda edilmez-kendi ihtiyarıyla, kendi rızasıyla kendini feda etse, o fedakârlık bir şehadettir ki, o başka meseledir.' diye, hakiki adalet-i beşeriyeyi te’sis ediyor." (Emirdağ Lahıkası-II, 74. Mektup)

Üstad'ın bu sözleri, esasen İslam Hukuku'nun ve adalet prensiplerinin çok temel bir kaidesini ve felsefesini ortaya koymaktadır. Canlı bomba eylemleri gibi günümüz terör olaylarına bir gönderme olmasa da bu eylemlerin İslami açıdan meşruiyetini reddeden güçlü bir temel sunar.

Bu ifade, iki temel İslami / Hukuki prensibi vurgular:

"Bir adamın cinayetiyle başkalar mesul olmaz."

Herkes kendi fiilinden, kendi günahından sorumludur. Bir kişinin suçu (cinayeti) yüzünden, onun yakınları, aşireti, dini veya bağlı olduğu masum insanlar cezalandırılamaz veya suçlanamaz. Bu, Kur'an'daki "Hiçbir günahkâr başkasının günahını yüklenmez" (bk. En'am 6/164) ilkesinin bir özetidir.

"Hem bir masum, rızası olmadan, bütün insana da feda edilmez..."

Masum bir canın değeri mutlaktır. Toplumsal bir fayda, bir grup çıkarı veya "bütün insanlar"ın menfaati için dahi olsa, rızası olmayan masum bir kişi kurban edilemez, feda edilemez veya öldürülemez. Bu, İslami adaletin "Amaç, aracı meşru kılmaz." şeklindeki en kesin kurallarından biridir.

Canlı Bomba ve Şehadet

Bu eylemler, masumiyetin mutlak dokunulmazlığı prensibini en ağır şekilde ihlal eder. Eylemi yapan, kendi iradesiyle dahi olsa (ki bu "şehadet" kısmı ile ilgilidir), etraftaki rızası olmayan masum canları da öldürdüğü için bu prensibe tamamen aykırıdır.

İslam'da bir kişinin intihar etmesi zaten büyük bir günahtır; masumları öldürmeyi de içeriyorsa bu, katliam ve cinayet olarak değerlendirilir, şehadet olmaz ve olamaz. Canlı bomba olup rastgele kendini patlatmak caniliktir ve cinayettir. Bunun İslam ve şehitlik ile ilgisi yoktur.

Fedakârlık ve Gerçek Şehadet

"...kendi ihtiyarıyla, kendi rızasıyla kendini feda etse, o fedakârlık bir şehadettir ki, o başka meseledir."

Buradaki "şehadet" tanımı, sadece ve sadece kendi canını feda etme durumunu ifade eder. Örneğin, bir savaşta veya bir felakette sadece kendisi ölecek şekilde başkalarını kurtarmak için öne atılmak, kendi rızasıyla büyük bir fedakârlık yapmak gibi durumlardır. Bu eylemde masumların canına kasten veya dolaylı olarak zarar verilmez. Masumları öldürerek yapılan eylem, asla bu tanıma girmez.

Mesela, çok kritik bir savaşta düşmanın cephaneliğini yok etmek için bir asker kendi iradesi ile kendini feda etse bu şehadettir ve fedakârlıktır. Ama aynı kişi sivil ve masum insanların içinde kendini patlatsa, bu cinayet ve terör olur.

İslam Hukuku'nda (ve ahlakta) hiçbir yüce amaç, masum bir canın haksız yere öldürülmesini meşru kılmaz. Cephanelik örneğinde amaç, meşru bir askeri hedefi yok etmektir. Sivil örneğinde ise amaç, her ne olursa olsun, aracı masumları öldürmek olduğu için bu bir cinayet ve terördür.

Sonuç Üstad, burada adil olmayan hiçbir amaca masum bir canın alet edilemeyeceğini net bir şekilde ifade eder. Canlı bomba eylemleri gibi, masumları hedef alan veya masum canlara zarar veren eylemler, bu temel İslami Adalet anlayışına tamamen terstir ve meşru görülemez.

İlave bilgi için tıklayınız:

- Canlı bomba olup sivilleri öldürmek cihad mıdır? Risalalerde bu konu nasıl geçiyor?

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü