"كُنْ ile فَيَكُونُ arasındaki irtibat gibidir. Nasıl ki memurun husulü كُنْ emrine bağlıdır; semavatın tesviyesi de اِسْتَوَى'ya bağlıdır." İzah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

" ﴾فَسَوّٰيهُنَّ سَبْعَ سَمٰوَاتٍ﴿ (Gökyüzünü yedi gök olarak tanzim etti.) Bu cümlenin mâkabliyle irtibatı, üç çeşittir:

1. كُنْ (ol) ile فَيَكُونُ (hemen oluverir.) arasındaki irtibat gibidir. Nasıl ki memurun husulü كُنْ emrine bağlıdır; semavatın tesviyesi de, اِسْتَوَى (Belli bir nizam ve intizamla düzenledi.) ya bağlıdır.

2. Kudretin taallûkuyla iradenin taallûku arasındaki irtibat gibidir. Yani; اِسْتَوَى iradenin taallûkuna, tesviye de kudretin taallûkuna benzer bir irtibattır.

3. Netice ile mukaddeme arasında bulunan irtibat gibidir. Çünkü semavatın tesviyesi, mukaddemesi olan اِسْتَوٰى'ya terettüp eder."(1)

Allah bir şeye "Ol!.." dediğinde o şey hemen oluverir. Yaratılan her şey Allah’ın “Ol!” emrine tabidir.

Amirin memuruna "şu vazifeyi yap" dediğinde, memur nasıl hemen yapmakla mükellef ise, Allah’ın "Ol!.." emri de olacak şeyin medyada gelmesi için bir şarttır. Bu yüzden, Allah’ın "Ol!.." dediği her şey hemen oluverir. Başka hiçbir sebep ya da engel, Allah’ın "Ol!.." emri ile olacak şeyin arasına giremez, demektir.

“O'nun emri, bir şeyi murad edince ancak ona “Ol!” demesidir, o da hemen oluverir.” (Yasin Suresi, 82)

Ezelden ebede kadar, olmuş ve olacak her şey Allah’ın ilmindedir. Hepsinin yaratılmaları mümkün olduğu gibi, yaratılmamaları da mümkündür. İşte daire-i imkândaki bu mahiyetlerden hangisinin yaratılması irade edilirse o hemen vücud sahasına çıkarılır. Kudret sonsuz, irade mutlak olduğu için bu iş son derece kolay gerçekleşir.

Aynı münasebet “isteva” (Belli bir nizam ve intizamla düzenledi) semanın hilkatinde geçerlidir. Allah semaya tesviye emrini verdi ve sema da belli bir nizam ve intizamla tanzim edildi.

1) bk. İşaratü'l-İ'caz, Bakara Suresi 29. Ayet Tefsiri.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü