"Küremiz hayvana benziyor, âsâr-ı hayat gösteriyor... Hayatı varsa, ruhu da vardır... Allah'ın böyle çok hayvanları var." ifadelerinin izahı nasıldır, küre-i arzın ruhu nedir?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"105. Küremiz hayvana benziyor, âsâr-ı hayat gösteriyor. Acaba yumurta kadar küçülse, bir nevi hayvan olmayacak mıdır? Veya bir mikrop küremiz kadar büyüse, ona benzemeyecek midir? Hayatı varsa, ruhu da vardır. Âlem, insan kadar küçülse, yıldızları zerrat ve cevâhir-i ferdiye hükmüne geçse, o da bir hayvan-ı zîşuur olmayacak mıdır? Allah'ın böyle çok hayvanları var."(1)

Bu ifadelerden birkaç mânayı maddeler halinde izah edelim.

Birincisi, dünyanın ruhu, ona vekâlet eden melekler ve onun devamına vesile olan insandır. Nasıl ki, ceset ruh ile kaim ise, dünyanın devam ve beka sebebi de insandır, onun iman ve ibadetidir. Yani insanın Allah’a iman etmesi ve O’na karşı ibadet vazifelerini yerine getirmesi bir cihetle dünyanın bir ruhudur ve devamına sebeptir. Ayrıca dünyaya vekâlet eden melekler de bir cihetle dünyanın ruhu ve esası hükmündedirler.

İkincisi, yumurta nasıl hayatın, yani civcivin meydana gelmesine bir vesile ise, aynı şekilde dünya da büyük bir yumurta gibi yüz binlerce hayata vesile oluyor. Yumurta dünya kadar büyütülse dünya olur, dünya yumurta kadar küçülse yumurta olur. Hakikaten dünya bir yumurta gibi milyonlarca canlı nev’ine annelik yapıyor. Bu da hayatın farklı bir tecellisi ve tezahürüdür, denilebilir.

Üçüncüsü, insanın bedeni ile birlikte nasıl bir ruhu varsa, şu uçsuz bucaksız âlemi de tanzim edecek ve tedbirini görecek bir ruhu vardır. Buna delil, âlemdeki cismanî unsurlar arasında görünen tesanüd, teavün ve birbirinin ihtiyacına cevap verme fiilleridir. Nasıl ki, insanın ruhu bedenindeki bütün âza ve cihazların, duygu ve latifelerin arasında yardımlaşmayı temin edip idare ediyorsa, aynı şekilde âlem denilen büyük insanın da bir ruhu olup, cismanî unsurları birbirinin imdadına ve yardımına koşturuyor.

Kâinat ile insan arasında da aynı münasebet ve benzer bir durum vardır. Kâinat küçülse insan olur, insan büyütülse kâinat olur. İnsanın bedeni âdeta kâinat gibi mükemmel bir mahiyete sahiptir. İnsanın bedenindeki hücre ve zerreler yıldızların, hafızası levh-i mahfuzun, hayali âlem-i misalin, ruhu meleklerin, damarlarda akan kanlar ve sular nehir ve denizlerin, saçları nebatat ve bitkilerin, kemikleri dağ ve taşların numunesidir.

Kâinatın bütününde azametli bulunan unsur ve elementler, insan vücudunda numune olarak bulunur.

(1) bk. Mektubat, Hakikat Çekirdekleri: 105.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

norhan
cevabınız için teşekkürller
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
tahiyye
Yüz maşallah bu cevaba.Küremiz yumurta gibidir ifadesindeki hayattarlıktan ism i hayy daki şu meseleyi anlayabiliriz demek ki: Nasıl ki bir ağacın çekirdek-i aslîsi ve kökü ve müntehâsında ve meyvelerindeki çekirdekleri dahi, aynen ağaç gibi, bir nevi hayata mazhardırlar, belki ağacın kavânin-i hayatiyesinden daha ince kavânin-i hayatı taşıyorlar. Hem nasıl ki bu hazır bahardan evvel geçmiş güzün bıraktığı tohumlar ve kökler, bu bahar gittikten sonra gelecek baharlara bırakacağı çekirdekler, kökler, bu bahar gibi cilve-i hayatı taşıyorlar ve kavânin-i hayatiyeye tâbidirler. Aynen öyle de, şecere-i kâinatın bütün dal ve budaklarıyla herbirinin bir mazisi ve müstakbeli var; geçmiş ve gelecek tavırlarından ve vaziyetlerinden müteşekkil bir silsilesi bulunur. Her nevi ve her cüz'ünün ilm-i İlâhiyede muhtelif tavırlarla müteaddit vücutları bir silsile-i vücud-u ilmî teşkil eder. Ve vücud-u haricî gibi, o vücud-u ilmî dahi, hayat-ı umumiyenin mânevî bir cilvesine mazhardır ki, mukadderât-ı hayatiye, o mânidar ve canlı elvâh-ı kaderiyeden alınır.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
baybarshan
Maaşallah
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
mustafa said
mükemmel
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
nurcu56

Küremizin hayata mazhariyeti mecaz mıdır; izah eder misiniz?

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)

Dünyamızın hayatlı olması bizatihi değil, hayat sahiplerine mesken olması ve beşiklik etmesi bakımındandır. Yani yerküremiz aslan, kaplan, koyun gibi bir canlı ve hayat sahibi değildir ama bütün canlılara menşe’ ve menbadır. Küremizin bu hâli âdeta canlılar için bir anne kucağını hatırlatıyor.

Üstadımız dünyanın bu hâlini “Küremiz hayvana benziyor. Asâr-ı hayat gösteriyor.” cümleleri ile ifade ediyor. Yoksa dünyaya bizzat bir canlı organizma demiyor.

Dünyamızın aslı cansız elementlerden müteşekkildir. Mesela, gezegenimizin merkezi ve çekirdeği nikel ve demirden meydana gelmiştir...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...