"Men mübtedâdır, Rabbüke onun haberidir." Arapça hocamız "Men Ente" ifadesinde men haber, ente mübtedadır dedi, ne dersiniz?

"Men mübtedâdır, Rabbüke onun haberidir." Arapça hocamız "Men Ente" ifadesinde men haber, ente mübtedadır dedi, ne dersiniz?
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Men" istifham edatıdır. İstifham edatının cümle içindeki yerini tesbit etmek için, cevap cümlesi gözden geçirilerek, bu cümlede suale cevap olan; yani sualin karşılığı olan kelimenin irabı, soru cümlesindeki soru edatının irabı demektir. Bu nedenle “Men Rabbüke” sualinin cevaplarından biri olan "Rabbim Allah"tır cevabında; Allah lafzı haber makamında olduğundan, “men” haber olarak vasfedilmektedir. Ancak "Allah Rabbimdir" denirse; Allah ismi mübteda konumuna geçer. Dolayısıyla Üstad Hazretlerinin ifadesinde bir irab/dil bilgisi yanlışlığı var denilemez.

Diğer husus ise; sadece cümleyi esas alırsak "istifham edatları" isim olarak kabul edildiğinden, "Men Rabbuke / Rabbin kimdir?” cümlesinde; men mübteda, Rabbüke de haber konumuna geçer.

İstifham edatları her zaman haber gelmez. Meselâ; "Men haze'l kitabe / Bu Kitabı kim aldı?" sualinin cevabında; "Ehuke haze'l kitabe / Kardeşin kitabı aldı.” cevabı ile men edatının karşılığı “ehûke” kelimesi olduğundan; mübtedadır.

Netice olarak, hocanız yanlış bir ifade kullanmamış; ancak konunun bir yönüne işaret etmiştir...

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Kategorileri:
Okunma sayısı : 35.614
Sayfayı Word veya Pdf indir
Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

nurarayisi
teşekkürler
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
ziyacakir
Sarf ve nahiv ilmini okuyan bir medrese talebesinin vefat edip, kabirde Münker ve Nekir’in: “Men Rabbüke” (Senin Rabbin kimdir?) diye suallerine karşı, kendini medresede zannedip nahiv ilmiyle cevap vererek, “Men mübtedâdır, Rabbüke onun haberidir. Müşkül bir meseleyi benden sorunuz, bu kolaydır” diyerek, hem o melâikeleri, hem hazır ruhları, hem o vâkıayı müşahede eden orada bulunan bir keşfü’l-kubur velîsini güldürdü ve rahmet-i İlâhiyeyi tebessüme getirdi. Azaptan kurtulduğu gibi, Risale-i Nur’un bir şehid kahramanı olan merhum Hâfız Ali, hapiste Meyve Risalesini kemâl-i aşkla yazarken ve okurken vefat edip kabirde melâike-i suale mahkemedeki gibi Meyve hakikatleriyle cevap verdiği misillü, ben de ve Risale-i Nur şakirtleri de, o suallere karşı Risale-i Nur’un parlak ve kuvvetli hüccetleriyle istikbalde hakikaten ve şimdi mânen cevap verip onları tasdike ve tahsine ve tebrike sevk edecekler inşaallah. Bu sarf ve nahiv ilminin kurallarına göre verilen cevap yanlıştır. İlim ile uğraşan bir talebenin kendini medresede zannedip hemhal olduğu ilim ile cevap vermesi cevabının yanlış olmasına rağmen hazır bulunan ruhları, hem o vâkıayı müşahede eden orada bulunan bir keşfü’l-kubur velîsini güldürdü ve rahmet-i İlâhiyeyi tebessüme getirdi, deniliyor. Burada uğraşılan ilmin hatırına yanlışta olsa cevaba bakılmamış, talebenin samimiyetine binaen vede bana daha zor sorular sorun diyerek talebelik vasıfları ile karşılık vermesi, hazır bulunan ruhları, ehli keşfü'l kubur velisini ve rahmet-i ilahiyeyi tebessüme getirmiştir. Risale-i Nurlarla meşguliyette bu zamanda en hakiki bir ilim olarak telakki edilir, samimiyetle okunup düsturları tatbik edilirse, bu ali ilmin hatırına bizlerinde bu sarf ve nahiv talebesi gibi kurtuluşumuza vesile olur inşallah...
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
merkezsener
ZATEN ÜSTAD YANLIŞ SÖYLÜYOR DENİLMİYOR. ÖĞRENCİ TERS SÖYLEDİĞİ HALDE, İLİM TALEBESİ OLMASI HASEBİYLE AFFEDİLİYOR. HAZIR BULUNANLARI VE RAHMETİ İLAHİYEYİ TEBESSÜME GETİRİYOR. HEM TERS SÖYLÜYOR HEMDE KOLAY SORU BU ZOR SORUN DİYE ARTİSTLİK YAPMASINA RAĞMEN İLİM TALEBESİ OLMASI KURTARIYOR. BİZ NUR TALEBELERİDE İNŞAALLAH TALEBE-İ ULUMDAN SAYILIRIZ.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Ziyaretçi (doğrulanmadı)

Rahmeti ilahiyeyi tebessüme getirmek nedir anlamadım açıklarmısınız.

Değerli Kardeşimiz; bilgi almak için tıklayınız. Selam ve dua ile...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
merkezsener
RAHMET LUTFUYLA CENNETİNE KOYAN, ADALETİYLE CEHENNEME ATAN ANLAMINI İÇERDİĞİ İÇİN ,VE ŞEFKAT ANLAMINI TAŞIDIĞI İÇİN , TEBESSÜME GETİRMEK YANİ ŞEFKATİYLE MUAMELE ETMEK ANLAMINI İFADE ETMEK İÇİN KULLANILMIŞ OLABİLİR.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
oğuzhangözüpek
TEBESSÜM= Çok hafif GÜLME.Gülümseme. Ama GÜLME değil.........Ve AYNI zamanda Memnuniyet, Razı OLMAK, Hoşnud Olmak , Onaylamak , TASDİK etmek anlamlarına gelen Bir DAVRANIŞ Biçimidir. Cümlede ALLAH tebessüm etti denilmiyor.İLAHİ RAHMETİ TEBESSÜME getirdi deniyor. Yani '''Bu saflık ve samimiyet,ALLAH'ı RAZI ETTİ,Hoşnudluğunu kazandı ve ALLAH'IN RAHMETİNİ celp etti'' denmek istenmiş. RABBİMİZİ tavsif ederken BİZ İNSANLAR kendimize has ifadeler kullanmak durumundayız. Zaten başka çaremizde yok. KUR'ANDA geçen ALLAH'A ait SIFAT ve İSİMLER İnsanlığa özgü HASLETLERİ tanımlamaktan çıkar ''RAHMAN ca bir özellik kazanır . Artık öyle mütalaa edilmesi gerekir. Bir kaç gün önce bir vesile ile bu hususu anlatmaya çalışmıştım. Eksiklik bizim LİSANIMIZDA. o nedenle Kullanılan kelimelere ,İNSANİ karakterle değilde RAHMANİ vasıf giydirerek bakmalıyız diye düşünüyorum. Hayırlı geceler.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
ahmetonurum

Sarf ve Nahiv ilmini okuyan bir medrese talebesinin vefat edip, kabirde Münker ve Nekir'in: "Men Rabbüke"= "Senin Rabbin kimdir?" diye suallerine karşı, kendini medresede zannedip Nahiv ilmi ile cevab vererek: "(Men) mübtedadır. (Rabbüke) onun haberidir; müşkil bir mes'eleyi benden sorunuz, bu kolaydır."

bu nasıl anlamalıyım?

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Sorularla Risale

Bu latif ve hikmetli kıssa, Bediüzzaman Said Nursî Hazretleri'nin Şualar adlı eserinde (özellikle manevî ikazları ve ehl-i ilmin halini tasvir eden kısımlarında) zikredilen, hakikatle mizacın, ilimle samimiyetin harmanlandığı derin bir menkıbedir. Bu rivayeti veya temsili anlamak için hem lafzî manasına hem de arkasındaki mecazî ve imanî derinliğe bakmak gerekir.

1. İlimde Derinleşmenin ve Halin Sahipliği

Medrese talebesi, ömrünü kelime, cümle yapısı, özne (mübteda) ve yüklem (haber) gibi Arap dili kaidelerini (Sarf ve Nahiv) öğrenmeye vakfetmiştir. Öyle ki bu ilim onun tabiatı, refleksleri ve düşünce biçimi hâline gelmiştir. Kabir gibi dehşetli ve yepyeni bir âleme adım attığında bile, zihni hâlâ meşgul olduğu ilimle meşguldür. Bu durum, insanın dünyada neyle meşgul olursa, kabre ve ahirete de o lisanla, o şuurla varacağının bir işaretidir.

2. "Kolaycılık" ve İmtihanın Hakikati

Münker ve Nekir meleklerinin "Men Rabbüke?" (Rabbin kimdir?) suali, iman ve tevhit hakikatinin en temel, en öz sorusudur. Talebe ise kelime başındaki "Men" (Kim?) edatını bir soru zamiri veya gramer terimi olarak algılayıp nahiv kaidesiyle tahlil etmeye çalışır: "Men mübtedadır, Rabbüke onun haberidir..."

Buradaki "bu kolaydır, müşkil bir mes'ele sorunuz" ifadesi, iki açıdan okunabilir:

İlmi Gurur veya Alışkanlık: Talebenin, nahiv ilminde o kadar mahir olduğunu düşünmesi ki, bu soruyu çok basit bulup daha zor bir gramer kaidesi sormalarını istemesi, ilim adamının zaman zaman düştüğü şekilsel ve zahiri bir dalgınlığı temsil eder.

Kabir Sualinin Hakikati: Kabirde sorulan "Rabbin kimdir?" sorusu, dille ezberlenen bir kelimenin papağan gibi tekrarlanması değil; kalbin, ruhun ve bütün varlığın o hakikati idrak etmesidir. Eğer ilim kalbe inmemiş, sadece beyinde birer nahiv kaidesi olarak kalmışsa, insan en hayati iman meselesinde bile şekilciliğe kaçabilir.

3. Manevî Ders ve İkaz

Bediüzzaman Hazretleri bu tür latifeleri ve hikâyeleri, ilmin sadece nazari ve kelime oyunlarından ibaret kalmaması, kalbe ve amele inkılap etmesi gerektiğini vurgulamak için anlatır. İlim, insanı Allah'a ulaştıran bir vesile iken, bazen insanın zihnini meşgul eden kuru bir malumata dönüşebilir. Kabir gibi hakikatlerin bütün çıplaklığıyla göründüğü bir yerde ise şekilci yaklaşımların yerini hakiki iman ve teslimiyetin alması icap eder.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Yükleniyor...