"Milyonlarca dahilerin nüsus-u katıadan istihracıyla şecere-i tuba gibi teşaüb etmiş ve siyaseten ve maslahaten hangisinin hangi meselesine temessük caiz bulunmuş..." İzah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
"Milyonlarca dahilerin nüsus-u katıadan istihracıyla şecere-i tuba gibi teşaüb etmiş ve siyaseten ve maslâhaten hangisinin hangi meselesine temessük caiz bulunmuş وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍٍ اِلَّا ف۪ى كِتَابٍ مُب۪ين sırrını tefsir eylemiş olan mezahib-i erbaadan o define-i bîpayan ve bîintiha, o cevahir ile memludur. Ya, o Şeriat-ı Garradan ahkâm-ı adile ve hakaik-i ulviyeyi düstur olmak üzere tanzim için hamele-i şeriatın efkâr-ı umumiyesine müracaat ediniz."
"Ta ki, meşrutiyetteki hakaiki ve Kanun-u Esasîdeki ahkâmı daha mükemmel, daha vazıh şeriat-ı garradan istihrac ve tanzim etsinler. Nasıl ki az himmetle Mecelle-i Ahkâmı tanzim ettiler. Zira hablü'l-metin-i hayatımız olan ittihad-ı umumi bununla tahakkuk edecek ve kuvvet bulacaktır." (Asar-ı Bediiyye, Makale-5: MEBUSANA HİTABI)
Burada özetle "Meşrutiyet ve Anayasa hakkında ayet ve hadislerden delil var mı?" sorusuna cevap veriliyor.
Meslek ve meşrep bakımından birbirinden farklı milyonlarca âlim ve müçtehitler, birçok konuda ayetlerden içtihat yolu ile çıkarmış oldukları fetva ve hükümler vardır. Özellikle dört mezhebin ve birbirine muhalif içtihatlarının varlığı, ayetlerin insanların her dönemde farklı ihtiyaçlarına cevap verecek bir genişlikte ve esneklikte olduğunun bir izahı ve ispatı niteliğindedir.
Yani Anayasa ve Meşrutiyet konusunda içtihat yolu ile Kur’an ve sünnetten deliller çıkarıp fetva vermek mümkündür. Mezhep kurucuları olan müçtehitlerin yaptığı gibi. Mecelle bunun en somut en güzel bir örneği niteliğindedir.
Mecelle, Osmanlı İmparatorluğu'nda 1868 ile 1876 yılları arasında yürürlükte kalmış bir kanundur. Tam adı "Mecelle-i Ahkam-i Adliye" olan Mecelle, Ahmet Cevdet Paşa başkanlığında bir komisyon tarafından derlenen, İslami özel hukuk kodeksidir.
Mecelle, bir giriş 16 bölümden oluşur ve 1851 madde içerir. Mecelle, kendi çağında 13 yüzyıllık İslami fıkıh geleneği üzerinde inşa edildiği hâlde, maddeler hâlinde düzenlenmiş analitik ve pozitif bir hukuk sistemi oluşturma çabasıdır.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü