Âsâr-ı Bediiye
İçerikler
-
"Anasır-ı gayr-i müslimenin adalet ve müsavat ve hürriyetin devamına itminanları tam olamaz; meğer bu müsavat ve adalet, metin bir nokta-i istinada rabtedile..." İzah eder misiniz?
-
"Aşairde asker olmayanları da onlar gibi asakir-i milliye yapmalı; ta ki şua-ı elektrikiye gibi olan askerlik, o aşair-i muhtelife-i mütecavire meyanında..." İzah eder misiniz?
-
"Aşiret alayları gayet müşaşa bir medrese-i fünun ve cesim bir fabrika-i sanayi olacaktır." Ne demektir?
-
"Avrupa'dan mehasin-i medeniyetin iktibasına muhtacız. Hâlbuki medeniyetin mehasiniyle beraber mesavisi de terakki..." İzah eder misiniz?
-
"Ben ki; İslâmiyete, maarif-i İslâmiyeye, ulemâya, talebeliğe ve Osmanlılığa ve hilafete ve İttihad-ı Muhammediyeye ve Kürdlüğe intisabım cihetiyle..." İzah eder misiniz?
-
"Ben şimdiye kadar hilaf ile vifakı yapmak fikrindeyim. Enaniyete karşı gelmek, daha ziyade kabarmak havfiyle..." Ne demektir?
-
"Beş şey, beş şeye perde" şeklinde başlayan "Kışrı lüb zannetmek lübbü zayi etmektir." bölümünü izah eder misiniz?
-
"Beşerin âmâl ve ağrazı gayr-ı mahdud olduğundan, bu dar ve mahdud dünya istiab edemediğinden; her bir emirde ağraz-ı kesîre tezahüm ederek tehasud ve keşmekeş..." Ne demektir?
-
"Binaenaleyh, mizâc-ı ittihad-ı millete arız, semûm-u istibdad ile isti'dâd ve meyl-i iftirak marazı izale veya tevkîf lâzım iken..." Devamıyla izah eder misiniz?
-
"Bir adam kıymet ve istidadı mazhar olduğu rütbe ve hâkimiyetinin madûnunda olsa, tefritten teberrisini göstermek için tekebbür ve mâfevkinde olsa..." İzah eder misiniz?
-
"Bir kere mabeynde yırtıldı. Şişli'de bir Ermeninin evine düştüm. Orada yırtıldı. Şekerci Hanına düştüm. Orada da yırtıldı. Tımarhaneye düştüm. Şimdi de tarassudhaneye..." Ne demek?
-
"Birinci antikalık ciheti: Dağ meyvesidir. Zira Kürdistan dağlarında şu zamanda sudur eden sözler kurun-u ûla sözlerini andırıyor..." Devamıyla izah eder misiniz?
-
"Biz bu İttihâd-ı Muhammedî ile isteriz ki, umum millet de asker gibi müttehid ve yek-vücud olsun. Ve o muhabbet ve uhuvveti kuvveden fi‘le çıkarsınlar..." İzah eder misiniz?
-
"Bizim Kürdler maarifi kılıçlarının hutut-u cevherinden öğrenmişler." cümlesini izah eder misiniz?
-
"Bizim üç düşmanımız vardır ki, bizi harab etmektedir. Bu düşmanlardan birincisi fakirliktir. İstanbul'un kırk bin hammalı bunun delilidir..." İzah eder misiniz?
-
"Bu devletin mâbihil-hayatı ve dini, Din-i İslam olduğundan; her bir Osmanlı İ'lâ-yı şevket-i İslamiyeye mükellef ve her bir mümin İ'lâ-yı Kelimetullaha muvazzaftır." Ne demektir?
-
"Cemi-i kuvvetimle derim ki: hiçbir hakiki mehasin-i medeniyet yoktur ki; İslamiyet sarahaten veya zımnen veya iznen onu veya daha ahsenini mütekeffil olmasın." İzah eder misiniz?
-
"Dağ meyvesi acı da olsa devâdır, amma hazmı sakildir." cümlesini izah eder misiniz?
-
"Desen: 'Hata bizdendi, Medenî olmalıyız?' Ben de derim: 'Hatamız, hata-i hasmın aksidir. Gölge ile uğraşmak, asıl hasmın hücumu, hem dahi temerrüdü, Onunla teshil olur.'.." Ne demektir?
-
"Devlet-i ilmiyede Meşrutiyet-i ilmiye tesis etmektir, ta ki efkâr-ı umumiye-i ilmiye feveran ile ağraz ve enaniyet ve evham ve şübehatı bel’ etsin." İzah eder misiniz?
-
"Dört yüz bin kahraman ve muharip bir kuvve-i cesimeye malik iken ihtilâf-ı dahiliden mahvolduğu gibi, ihtilâftan tevellüd eden şurişle merhamet-i pederaneye.." İzah eder misiniz?
-
"Dua kat’an samimi ise kabul olur gehî aynen gehî mânen./ Fakat şart-ı taleb, de’b-i edeb daim olur lâzım./ Edeb yoksa niyaz olmaz./ Tehevvüskâri nâzvârî itâbvârî dua olmaz..." İzah eder misiniz?
-
"Dünyada tedennimizin sebebi dinimize riayetsizliktendir. Hem de intizam-ı idareden ziyade tehzib-i ahlaka muhtacız. Mühezzib-i ahlak da dindir..." İzah eder misiniz?
-
"Ecnebiler bu cemiyyet-i ahlakiyye ve mürşidaneyi istihsan etmeleri gerektir... İttihad-ı Muhammedî (asm) onların vahşetine karşı taassub ve husumet göstermeğe mecbur idi." Ne demektir?
-
"Efkâr-ı âmmenin meşverette feveranı olsa, hâr u haşâk makamında olan bazı akaid-i bâtıla ve fırak-ı dâllenin bid'atları ki, umum ehl-i İslâmı dağdar-ı teessüf etmiş." Ne demek?
-
"Efrad mabeyninde muhabbet-i millî, zerrat mabeynindeki câzibe-i cüz’iyeleri gibi, bir muhassal teşkil ile cihet-ül vahdetimiz olan usûl-ü merkeziyeyi intac..." İzah eder misiniz?
-
"Eğer desen: Muhtelif tarikatlarda vardır; muhtelif âyinler, ibadet şekli giymiş?.." Burayı devamıyla izah eder misiniz?
-
"Eğer hakiki aşık, yolunda fena gitse, ya tabirde hata etse, ya tavsifde yanılsa, yine maşuka gider. Maşuktur onu çeker, yolunu da şaşırtmaz..." İzah eder misiniz?
-
"Ehven-i şerri ihtiyar, adalet-i izafiyedir. Ücaletü'r-rakib gibi yapılmasın, ta adalet-i hakikiyeye istidat peyda olsun." İzah eder misiniz?
-
"En ekrem, en müttakidir. Ve en müttaki en mütevazıdır." İzah eder misiniz?
-
"Ene, hem de nefs-i emmare, kibriyle kırılır, gururuyla sönüyor." Ene, kibir ile nasıl kırılıyor, izah eder misiniz?
-
"Ermenilerin maksadı Kürdleri aldatmaktan başka bir şey olamaz." ile "Şu memleketin saadeti ve selâmeti Ermenilerle ittifak ve dost olmağa vâbestedir." cümlesi zıt değil mi?
-
"Eskiden beri her bir vecihle Ekradın madununda bulunanlar, bugün onların hâl-ı tevakkufta kalmalarından istifade ediliyor. Bu ise ehl-i hamiyyeti düşündürüyor..." İzah eder misiniz?
-
"Etfalın talimi kasrî ve cebrîdir. Etfala benzeyen akvamın terbiye ve talimleri de cebrî gibi olacaktır. Bu zaman-ı hürriyette kasır, şevk ve muhabbet olacaktır..." Ne demektir?
-
"Evet, Rububiyet istiyor, Uluhiyyet muktaziy-i Hikmet tensib ediyor, İnayet müstelzimdir belagat der ahsen, ona eder istinad Sırr-ı nizam-ı cihan." İzah eder misiniz?
-
"Ey Asuriler ve Keyaniler’in cihangirlik zamanında pişdar kahraman askerleri olan Arslan Kürtler." cümlesinde geçen; Asuri ve Keyaniler hakkında bilgi verir misiniz?
-
"Ey mebuslar, iyi muvazene ediniz, ta ki حَفَظْتُمْ شَيْئًا وَ غَابَتْ عَنْكُمْ اَشْيَٓاءُ beyti size handezen-i istihfaf olmasın. Elhasıl, adalet ne unvanla olsa, adalettir..." İzah eder misiniz?
-
"Fermanına mü’minane imtisal etsek, gelir Allah’ın va’di. Âlem-i İslâmın, hak ve hürriyetinin, istirdadı için, biiznillahi Teâlâ, tedâfü’den taarruza geçiyor.." İzah eder misiniz?
-
"Gazeteler iki vazife-i mühimmeyi deruhte etmiştir. Çünkü iki rütbeye mazhar olmuş..." İzah eder misiniz?
-
"Gurur zaafdan gelir, dalâlete gider. Gurur dahilde ilhaddır; harice, küffarın efkârına karşı salâbettir." İzah eder misiniz?
-
"Hadîdü'l-mizâc bir âlimin hiddetinden neşet eden seyyiatı, illet-i tardiyeye binaen ilmi de lekedar edebilir; meğer bir salih âlim gösterilse..." İzah eder misiniz?
-
"Halihazırdaki medeniyet, dinî cihada müsaade etmediği ve müsait olmadığı gibi ona fetva da vermiyor..." Sorusunun cevabını açar mısınız?
-
"Hem bir fasid delili iptal edip çürütmek isteyen adam, sahih bir delil ile hak olan neticeyi tesbit ettikten sonra etsin. Aksi halde düşünmeden ifsad etmiş olur." Örnekle izah eder misiniz?
-
"Hem de benden daha divane zabtiye nâzırıdır. Zîrâ benden daha hadîddir." İzah eder misiniz?
-
"Hem de kelam-ı tabii gibi olduğundan, mütekellimin mizac-ı hissiyatını andırır..." cümlesini izah eder misiniz?
-
"Her bir âlim, kendi fikrini herkese kabul ettirmekle taklid yolunu açmak ve taharri-i hakikatın yolunu seddetmekle bir nev'i istibdâd-ı ilmiye yapıyor." İzah eder misiniz?
-
"Her kavmin mâbihil-bekası olan âdât-ı milliye ve lîsan-ı kavmiyeye ve isti'dad-ı efkâra muvafık, hükumet teşebbüsata başlamalı." İzah eder misiniz, Üstad ulusal devletten mi yanadır?
-
"Her kelimenin ortasında az temdid-i nefes, ahir-i sakindir." cümlesini izah eder misiniz?
-
"Hristiyanların sülûk ettikleri yoldan biz de gitmiş olsaydık; İslâm âlemini bin yıl boyunca hercümerce sürükledikten sonra,.." İzah eder misiniz?
-
"Hukukullah tabir olunan menafi-i umumiyeyi bostan-ı medeniyette Mebus-u İlahi'nin aynü'l-hayat şeriatıyla iska ediniz, ta ki medeniyetimiz bu hayat ile..." İzah eder misiniz?
-
"İ'layı Kelimetullahın bayrağı olan (hilal yıldız bayrağı) teali edecek. Eski şevketini bulacak." İslam’ın sancak veya bayrağının şekli ve renkleri nelerdir, Türk bayrağı mıdır?
-
"İbadet ve camideki müsâvât üssül-esas-ı meslek edilse, umur-u uhreviyeden olan hamîyet-i millî kuvvetiyle ve teşebbüs-ü şahsî yardımıyla cüz’i muhabbetler..." İzah eder misiniz?
-
"İfrata müstaid olanlar tefrite de kabil oluyor." Ne demektir, somut örnekle izah eder misiniz?
-
"İhtilaf, hodfuruşluk, meyl-ül ağalık, milleti istihdam, aldanmak ve aldatmak, suni Kürtlük muktezasından gösterilse; şahit olunuz, o Kürtlükten istifamı veriyorum." Bu Kürtçülük değil mi?
-
"İkinci şecere-i zakkum, maden-i ahlak-ı seyyie ve medeniyetin en büyük seyyiesi olan dinsizliktir..." İzah eder misiniz?
-
"İleride tavaif-i mülük temelleri hükmünde olan anasır-ı muhtelife kulüplerinin ittihadının temeli ve nokta-i istinadımızın esası olan..." İzah eder misiniz?
-
"İnsanda kaderin sikkesi lisandır. İnsaniyetin sureti ise sahife-i lisanda nakş-ı beyan tersim ediyor. Lisan-ı maderzad ise tabii olduğundan, elfaz davet etmeksizin zihne geliyor." Ne demektir?
-
"İp Üstünde Olan, Yerde Olanla Döğüşse Kaybeder... Gâvurlarla barışmak, zelillerin kârıdır..." İzah eder misiniz?
-
"İslâm'a Yakışan Hudabinâne İnsaftır. Hodbinane Tenkid Değil! En müthiş marazımız, hem mânevî musibet; cerbeze ve gurura dayanan şu tenkiddir..." İzah eder misiniz?
-
"İşte Bahr-i Ummanın en derin bir yerini kendine makarr etmiş, yüzlerce menzillere havi olan bir cisim, tahtaları pek ince, tahtalbahir içine, sen karınca..." İzah eder misiniz?
-
"Kaplan postuna benzeyen elbisem gibi üslûb-u beyanım da zamanın modasına muhaliftir. Zira alaturka terzilik bilmiyorum,.." izah eder misiniz?
-
"Kulüb ki efkar-ı umumiyenin ma’kes ve mevcudiyet-i kavmiyenin mir’at ve mihrakıdır. Biz ki güya akıl ve marifetimiz, kuvvet ve cesaretimizde mündemiç ve münteşirdir..." Ne demek?
-
"Kürdistan'a maarif-i cedidenin idhâline çare-i yegâne: Hamidiye alaylarında askerlik münasebetiyle; mekatibte medrese nam-ı me'lûfiyle ulum-u diniye ile beraber..." İzah eder misiniz?
-
"Kürdistan’a verilecek muhtariyetten bahsediliyor! Kürdler, ecnebî himayesinde bir muhtariyeti kabul etmektense, ölümü tercih ediyorlar." Üstad'ın diğer ifadeleri ile izah eder misiniz?
-
"Kürdlerin ihtilafı için kulübümüz suni ve mukaddime-i ittihad olduğundan; gayet ittihad ve hulus-ü niyet ve fedakarlık ve meharet ve i’tidal-i dem’e muhtaçtır." cümlesini açıklar mısınız?
-
"Kürtlerin ihtilafından zayi' olan kuvve-i cesimelerinden istifade etmek için, ittihad-ı milli ile efkâr-ı umumiyelerini izhar etmek ve maarif ile o efkârı terakki ettirmektir..." İzah eder misiniz?
-
"Kürtlük nâmûs ve haysiyetini muhafaza ve yiğit, kahraman Arnavutlara meşrutiyet ve adalete hizmet ile iktida ediniz." Arnavutlar ne yapmış ki, Üstad Kürtlerin onlara uymasını istiyor?
-
"Lezzat-ı hakikiyeyi mutazammın olan ulum-u maksud-u bizzat gibi, ulum-u ilahiye tahsil olunmaz." İzah eder misiniz?
-
"Lisana âşina olmayan evlâd-ı Ekrad yalnız medaris-i ilmiyeyi mâden-i kemâlat bilmeleri ve mekatib muallimlerinin lisan-ı mahalliye adem-i vukufiyetleri cihetiyle" maariften neden mahrum?
-
"Maarif-i İslamiye ordusunun fırkaları olan ehl-i medrese ve ehl-i tekye ve ehl-i mektebin ifrat ve tefrit ile birbirlerini tadlîl ve techîl ile hasıl olan ve..." İzah eder misiniz?
-
"Mart ve mayıs ayları müstebit aylardır." ifadesini izah eder misiniz?
-
"Maymun dost oldu yardım etti, ayı neden etmesin. Bir hınzır seni boğar, bir ayı onu boğar. Ayı sana dost olur..." İzah eder misiniz?
-
"Menhec-i cumhûrîden çıkmış şükûk ve evhâm, iki taraf atılmış yanında cadde yapsa, o evhâmla çarpışmak, ona zarûrî olur. O mağrur serseri..." Ne demektir?
-
"Meselâ bir kelâmda, hakikat-i sabite, ki kabildir nemaya; Tekrarı takrir eder, iadesi tahkiktir, kalb dahi öyle ister. Eğer üslûb-u suret ise, tenevvü'u lâzımdır..." İzah eder misiniz?
-
"Mesleklerinden irticâa kadar çok merâtib ve menâzil vardır. 'Londra’da olmayan elbette Çin’dedir. Cerbezeli ve safsatalı olmayan elbette ebleh ve gabîdir.' diyenler..." Ne demek?
-
"Meşruiyet zemininde neşet eden birinci şecere-i tuba, ittihad-ı umumidir. Zira avam ve havas hiss-i dinle mütesaviyen mütehassistirler..." İzah eder misiniz?
-
"Meşrutiyet-i şer’iye altında olan adalet-i mahz ancak Eflatun-u ilahînin mehasin-i hakikiye-i medeniyetin misal-i müşahhası göstermek istediği Medine-i Fazılasında ihtimal verebilirlerdi." Ne demek?
-
"Meşrutiyette Şeriat-ı Garra hükümferma olduğu halde, üç şecere-i zakkumu kökünden ihraç edecek. Ve üç şecere-i Tuba zemin-i meşrutiyette neşv-ü nema bulacak..." İzah eder misiniz?
-
"Millet-i Osmaniye meyanında mühim bir unsur teşkil eden Kürdistan ahalisinin ahvali hükümetçe malum ise de hizmet-i mukaddese-i ilmiyeye dair..." İzah eder misiniz?
-
"Milyonlarca dahilerin nüsus-u katıadan istihracıyla şecere-i tuba gibi teşaüb etmiş ve siyaseten ve maslahaten hangisinin hangi meselesine temessük caiz bulunmuş..." İzah eder misiniz?
-
"Mizah gazetelerin paslı mir’atlarında; üçüncü arkadaşın müşairane vaktinde kafiye-i 'sâ'i bulmak için... Bu paslı, müzahref ayine içinde bunun suretini görüyoruz." Ne demektir?
-
"Muhyiddin'in, irfanı galip çıktı aşkına, sebep oldu ki işaratı yağdırdı ona dehşetli oklar, ta Selim'e keşfoldu remz..." İzah eder misiniz?
-
"Müphem bir hüküm, külli bir hüküm değil." Devamıyla izah eder misiniz?
-
"Mürşid-i umumi olan vaiz ve hatipler hem âlim-i muhakkik olmalıdır, ta burhan ile ikna eylesin. Zira tasvir ve tezyin-i müddea, müteharri-i hakikata karşı faidesizdir." İzah eder misiniz?
-
"Muvaffakiyet, niyet-i halisenin refikidir." cümlesini izah eder misiniz?
-
"Muztarız; harb gelir çekmiyoruz. Şehid de bir velidir; cihadımız eskide, farz-ı kifaye idi. Şimdi farz-ı ayn olmuş,.." İzah eder misiniz?
-
"Nasıl her bir insanda, gıdaya ihtiyaç var; onun gibi zevke de bir ihtiyacı vardır... Zevki tatmin olmazsa, ruh ve hüda vechinde zevkini arayacak." İzah eder misiniz?
-
"Nasıl ki Kürtlerin asabiyetlerinden, bir hâkim reis Avrupa’ya müdahene için Frenk libası giyse, Kürtler o hâkime itaate bedel, ihanet edeceklerdir..." İzah eder misiniz?
-
"Nasılki bir söz, maâni-yi saneviyye tesmiye edilen maksatları ile fikirleri bazen tenvir ya da karartması olduğu gibi; öyle de bir kelam, ‘maâni-i ûla’ tabir edilen..." Ne demek?
-
"Nedendir, haml-i emanet olan, mertebe-i azime. Yalnız insanoğlu onunla tekrim edilmiş, onunla halife olmuş? ... Kılade-i hilkatte, bir cevher-i feridmiş." İzah eder misiniz?
-
"Nihayetli emirde, bir nihayetsiz aded olmaz. Bana ver aksa'l-gayatı, tecavüzkârî bir nazdır, niyazî bir dua olmaz... Veya mikdare makdurat, dua mikyası kaldırmaz." İzah eder misiniz?
-
"Nurefşan nazarına karşı hayal, hakikatı setredemez; Hak olan mesleği tesvilata, tedlisata muhtaç değildir. Bu kelam iki fırka-ı dallenin reddine işarettir." İzah eder misiniz?
-
"O bir seyyare-i ruh, gayr-i sabit tecelli, tecelliyat-ı seyyal, ona olmuş hakikat-ı sabite. Sevabit hakaik, dane sünbülsüz olmaz..." İzah eder misiniz?
-
"On beş senedir ki düşündüğüm ihtiyacat arasında iki noktayı hedef-i maksad etmiştim. Bu ikiden maada Kürdistan'ın istikbalini temin edecek vesaiti görmedim." İzah eder misiniz?
-
"Ona müstaid olan bir fenni esas tutmalı. Ve buna münasib fünûnu; her birinden birer fezleke alınmalı ve o fen, esasın suret-i hakikîsini mütemmim ittihaz etmelidir..." İzah eder misiniz?
-
"Prens Sabahaddin Bey'in su-i telakki olunan güzel fikri" nedir, konu hakkında bilgi verir misiniz?
-
"Rağbet-i umumiyeyi celb ile bizim gibi nevresidenin sa'yine neşât vermek için bir hizmet niyetindeyim. Şu bintül-fikri ve zâde-i tabiat ve semere-i fuad,.." İzah eder misiniz?
-
"Rahat-ı kalbi için mazlumun istihkak-ı darbe arzu ediyor. Hem bahane buluyor belki der müstehaktır. Madem o sefil güneş ona vermiyor, neden gölge ediyor." İzah eder misiniz?
-
"Ruh-u kulüp ittihad-ı kulubdadır. Ve mizac-ı hayat-ı hükûmet, kulüplerin imtizacındadır. Perişan ve tabakat-ı ağraz içinde yeni uyanmış..." İzah eder misiniz?
-
"Sair şuabâta nisbeten medaris terakki etmemiştir. Bunun da sebebi; kitaba nazarla istinbat-ı mes'ele etmek olan isti'dadı, meleke-i ilim yerinde ikâme olunmuş..." Ne demektir?