"Nazar mesele-i zevkiyede tasarruf etse bozar. Zevkî, keşfî olan emir, nazar-ı fikir mizanıyla tartılmaz; ona inse katılaşır, çirkinleşir." İzah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Nazar mesele-i zevkiyede tasarruf etse bozar. Zevkî, keşfî olan emir, nazar-ı fikir mizanıyla tartılmaz; ona inse katılaşır, çirkinleşir."

"Meselâ, toprak altında bir çekirdek; havada ondan çiçekli bir sümbül var. Âlem-i turabda nazar, çekirdeğe dikkat etse, ince esasatı görür. Hava âlemindeki müzehher sümbülü onlara irca ile izah edemez. Çekirdek içine sıkıştıramaz. İşte zevk burada bakar, nazar orada... Rüyet değişir."(1)

Bu mevzudan anlaşılabilecek mana şöyle olabilir:

Ehl-i tarikatin kalp gözüyle müşahede edip zevk aldıkları hakikatleri, zahir nazarla yani ilim gözüyle bakan zahir uleması veya bilim adamları göremez ve görememişler. Hatta bu noktada tasavvuf ehlini ciddi anlamda tenkit etmişlerdir.

Mesela, Üstadımız “Burada elhamdülillah dersin, ahirette elhamdülillah yersin.” diyor. Buradan anlaşılacağı gibi, yapılan ibadetler zikir ve tesbihler ahiret meyveleri şeklini alıyor. Kalpleri hüşyar olan Allah'ın veli kulları bu manzaraları zevkle de müşahede ediyorlar. Bu manalara insan inansa da müşahede ehli gibi zevk ve lezzet alamaz hatta inkar bile edebilir.

Bir kısım büyük evliyanın (şahı Geylani gibi) alemi misal, alemi ervah ve alemi berzahta müşahedeleri olduğu gibi ta arşa kadar kalp gözüyle nazar edebildiklerini üstadımız söylüyor. Bu müşahedeler maddi göz ile görülmez. Onun için zavallı ve biçare zahir uleması bu kıymetli hakikatleri gereği gibi takdir edememiştir. Bunlar hâli, vicdani ve zevkidir, nazari değillerdir.

(1) bk. İşârât, Misleyn telâkki edilen zıddeyn.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...