Block title
Block content

Nefisteki “ene”nin yırtılıp “hüve”nin gösterilmesini misallerle açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Nefis" kelimesi, bedendeki bütün organları ve ruhtaki bütün latifeleri ve duyguları birlikte ifade eder. İnsan, “benim elim” derken de, “benim aklım” derken de bu maddî ve manevî sermayelerini kendine mal ederek konuşmaktadır.

Şu var ki, bunları İlâhî birer emanet bilerek konuşmakla, onların hakiki malikini hiç hatıra getirmeden konuşmak birbirinden çok farklıdır.

İşte, “Eneyi yırt.” ifadesi, “Bunları kendi malın zannetme ve kendini kendine malik sanma!..” demektir. “Hüveyi göster.” ise, “Bütün bunları Allah’ın birer ihsanı, O’nun esmâsının ve sıfatlarının birer tecellisi olarak bil!..” mânasındadır.

Meselâ, Mesnevî-i Nuriye’de geçen, “Ben kendime mâlik değilim. Ancak mâlikim kâinatın mâlikidir.” cümlelerinden birincisinde ene yırtılmakta, ikincisinde ise hüve gösterilmektedir.

Gözünden ve kulağından, kendi malı gibi bahsetmek “ene”yi ifade ederken, bunları Allah’ın Basîr ve Semi’ isimlerinin birer tecellisi olarak bilmek “hüve”yi gösterir. Nurlarda bu konunun çok örnekleri vardır. Bunlar içerisinde çok çarpıcı bir örnek de şudur:

“Şimdi, ey nefis! Birkaç Söz’de katî ispat etmişiz ki; asıl mahiyetin kusur, naks, fakr, aczden yoğrulmuştur ki; zulmet, karanlığın derecesi nispetinde nurun parlaklığını gösterdiği gibi, zıddiyet itibâriyle sen, onlarla Fâtır-ı Zülcelâl’in kemal, cemâl, kudret ve rahmetine âyinedarlık ediyorsun.”(1)

İnsanın kendisini kusursuz, noksansız, güçlü ve kuvvetli olarak vehmetmesi “ene”nin göstergesidir. Asıl mahiyetinin “kusur, naks, fakr, aczden yoğrulmuş” olduğunu bilmesiyle “ene” yırtılır. Bunlarla, “Fâtır-ı Zülcelâl’in kemal, cemâl, kudret ve rahmetine âyinedarlık” ettiğini bilmesiyle de “hüve”yi göstermiş olur.

(1) bk. Sözler, Yirmi Dördüncü Söz, Beşinci Dal.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Beşinci Dal, Birinci Meyve | Yazar: Alaaddin BAŞAR (Prof. Dr.) | Okunma Sayısı: 1965 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...