"Şûraya ihtiyaç şedittir. Merkez-i Hilafette tesis olunmazsa, bizzarure başka yerde teşekkül edecektir." İzah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

"Sadaret, meşihat, iki cenahdır. Şu devlet-i İslamiyenin bu iki cenahı mütesavi olmazsa, ileri gidilmez. Gidilse de böyle bir medeniyet-i faside için mukaddesatından insilah eder. İhtiyaç her işin üstadıdır. Şöyle bir şûraya ihtiyaç şedittir. Merkez-i Hilafette tesis olunmazsa, bizzarure başka yerde teşekkül edecektir. Bu şûranın bazı mukaddematı olan cemaat-i İslamiye teşkilatı ve evkafın meşihata ilhakı gibi umurun daha evvel tahakkuku münasip ise de baştan başlansa, sonra mukaddemat ihzar edilse, yine maksat hasıl olur." (bk. Sünûhat)

Bir devlet yönetimi, dini işleri ihmal edip sadece dünya işlerine odaklanırsa, bu toplum ileri gidemez. Yani seküler ve laik bir mantıkla din dışlanırsa, bu toplum iflah olmaz. Hem madden hem manen terakki edemez. Nitekim yeni tesis edilen idari rejim, dini eğitimi reddettiği için yüz yıldır yerimizde duruyoruz.

İhtiyaç her işin yol göstericisi olup, bütün medeniyetler ihtiyaç denilen öğretmenden ders alarak ve onun teşvikiyle meydana gelmiştir. Din ve dünya işlerinin beraber yürütüleceği bir şûra bir yönetim şekline, ihtiyaç çok fazladır. Şayet bu ihtiyaç Osmanlının merkezinde uygulanmazsa başka yerlerde başka isimlerle teşekkül edecektir deniliyor.

Artık bir yerden bir noktadan yapılan yönetimin devri geçti, zaman cemaat ve şura zamanıdır. Önceden bir yönetici ülkeyi yönetirdi ve o yöneticiyi ıslah etmek yeterli oluyordu. Ama günümüzde yönetim anlayışı değişti cumhuriyet ve meşveret kavramları öne çıktı. Artık gerek dünya işleri gerek din işleri, şahıslara değil heyet ve şûralara intikal etti. Üstad'ımızın bu cümleleri, Osmanlının o dönemdeki bürokrasisine tavsiyeleridir.

"Onların işleri, aralarında yaptıkları istişare iledir." (Şûra, 42/38)

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü