"Beşerin cevher-i ruhundaki gayr-ı mahsur istidâdât" ifadesindeki sınırsızlığı nasıl anlayabiliriz?
Değerli Kardeşimiz;
"Beşinci Menba: Beşerin cevher-i ruhundaki gayr-ı mahsur istidâdât ve o istidâdâtda mündemiç olan gayr-ı mahdut kabiliyât ve o kabiliyâttan neşet eden hadsiz müyûlât ve o müyûlâtdan hasıl olan lâyetenâhî âmâl ve o âmâlden tevellüd eden gayr-i mütenâhî efkâr ve tasavvurât; şu âlem-i şehâdetin maverasında olan saadet-i ebediyeye elini uzatmış medd-i nazar ederek o tarafa müteveccih olmuştur." (Nokta Risalesi, Beşinci Menba)
Buradaki sınırsızlık ifadesi mecazi bir ifade olup sonsuz anlamında değildir. İnsanın fıtratına konulmuş duygu ve kabiliyetler, hayvanlarda olduğu gibi kayıtlı ve sınırlı değildir.
Mesela, hayvanın gözü bütün renkleri en ince ayrıntısına kadar görüp zevk edemez. Ama insanın gözüne bir sınır bir kayıt konulmadığı için, bütün görselleri bütün incelikleri zevk edebilir.
Hayvanın damak tadı sınırlı olduğu için bir iki besin ile beslenirken insana öyle bir tat alma özelliği verilmiş ki, bütün yiyecek ve içeceklerden ayrı ayrı keyif alır. Bu noktada herhangi bir sınır ve kayıtla, istidadına bir sınır konmamıştır. İnsan iki besini bir araya getirip yeni bir yemek ve yeni bir tat oluşturabilir. İnsanda böyle sınırsız denecek kadar çok yetenekler vardır.
İnsanın kurmuş olduğu medeniyetler, fennin ve bilimin merdiveniyle medeni araçların en doruğuna çıkması, yeme içme kültürü, güzel sanatlar, estetik değerler vesaire hep insanın bu cami ve geniş yeteneklerinin birer sonucudur. Şayet insanın duygu ve yetenekleri hayvanda olduğu gibi sınırlı olmuş olsa idi, bu medeniyetleri kurması mümkün olamazdı.
Allah insanı bütün isim ve sıfatlarını talim ve terbiye edecek geniş ve cami bir özellik üzerine yaratmıştır.
İlave bilgi için tıklayınız:
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü