"O Rahman-ı Zülcemal, elbette kendi istiğna-yı mutlakına karşı, rahmetini ihtiyac-ı mutlak içindeki zihayata ve insana makbul bir şefaatçi yapmış." Ne demektir?
Değerli Kardeşimiz;
"Evet, şems ve kameri, anâsır ve maâdini, nebâtat ve hayvânâtı, bir nakş-ı âzamın atkı ipleri gibi o bin bir isimlerin şuâlarıyla tanzim eden ve hayata hâdim eden ve nebâtî ve hayvânî olan umum validelerin gayet şirin ve fedakârâne şefkatleriyle şefkatini gösteren ve zevilhayatı hayat-ı insaniyeye musahhar eden ve ondan rububiyet-i İlâhiyenin gayet güzel ve şirin bir nakş-ı âzamını ve insanın ehemmiyetini gösteren ve en parlak rahmetini izhar eden o Rahmân-ı Zülcemâl, elbette kendi istiğnâ-yı mutlakına karşı, rahmetini ihtiyac-ı mutlak içindeki zîhayata ve insana makbul bir şefaatçi yapmış." (Lem'alar, 14. Lem'a, İkinci Makam)
"Ey insan! Eğer insan isen, Bismillâhirrahmânirrahîm de, o şefaatçiyi bul." Bu veciz ibare, Cenâb-ı Hakk'ın istiğnâ-yı mutlak (hiçbir şeye muhtaç olmama, her şeyden ve herkesten tam bağımsız olma hâli) sıfatı ile rahmet ve şefkat sıfatları arasındaki muazzam ve hikmetli ilişkiyi izah eder.
Bu derin hakikati daha net anlayabilmek için ifadedeki anahtar kavramları ve verilmek istenen mesajı şu başlıklar altında açabiliriz:
1. İstiğnâ-yı Mutlak (Mutlak Zenginlik ve İhtiyaçsızlık)
İstiğnâ, hiçbir şeye muhtaç olmamak, her türlü eksiklikten ve ihtiyaçtan münezzeh olmak demektir.
Allah, Vâcibü'l-Vücûd'dur; yani varlığı zatındandır ve var olmak için hiçbir şeye, hiçbir sebebe veya yardıma ihtiyacı yoktur. O, kâinattaki hiçbir şeye muhtaç olmadığı gibi, yapılan ibadetlere, dualara veya şükürlere de kendi zatı için asla ihtiyacı yoktur. Kâinatı yaratması, kullarından ibadet istemesi bizim menfaatimiz ve terakkimiz içindir; yoksa onun şanında bir eksiklik veya artış asla söz konusu olamaz.
2. İhtiyac-ı Mutlak (Mutlak - Sonsuz - Muhtaçlık)
Kâinattaki zîhayat (canlılar) ve özellikle insan ise fakr-ı mutlak ve ihtiyac-ı mutlak içindedir.
İnsan; hayatı, nefesi, suyu, rızkı, şifayı, huzuru ve ebedî saadeti elde etmekten âcizdir. Kendi başına ne bir hücreyi var edebilir ne de sabahki rızkını garantiye alabilir. Varlığını sürdürebilmek için sonsuz şeylere muhtaçtır.
3. Rahmetin "Makbul Bir Şefaatçi" Olması
Aklımıza şöyle bir soru gelebilir:
"Hiçbir şeye ihtiyacı olmayan, her şeyden münezzeh ve mutlak zengin olan (istiğnâ sahibi) bir Yaratıcı, bu kadar âciz ve muhtaç olan insanlarla neden ilgilensin? Neden onların dualarını kabul etsin, rızıklarını versin ve onlara merhamet etsin?"
İşte bu soruya cevaben metin şöyle der: O Rahmân-ı Zülcemâl (cemal sahibi ve sonsuz merhamet eden Allah), kendi mutlak zenginliğine rağmen, rahmetini muhtaç olan canlılar ve insanlar katında en makbul bir şefaatçi yapmıştır.
Yani rahmet, Allah katında öyle geçerli ve sevimli bir şefaatçidir ki, kulun o sonsuz huzura ve kudrete doğrudan layık olmasa bile, rahmet şefaatçi olduğu için Cenâb-ı Hak kulun imdadına yetişir, dualarını kabul eder ve ihtiyaçlarını karşılar. Allah'ın rahmeti, kul ile Yaratıcı arasında en güçlü ve reddedilmez bir vesiledir.
Özetle;
Cenâb-ı Hak, zâtında hiçbir şeye muhtaç değildir (istiğnâ-yı mutlak). Fakat sonsuz merhametinden dolayı, yarattığı aciz ve muhtaç kullarına ikramda bulunmayı, onların dertlerine derman olmayı murat etmiştir. Bunu yaparken de rahmetini bir aracı, bir şefaatçi kılmıştır. Öyle ki, kul ne zaman kendi acziyetiyle ve ihtiyacıyla onun rahmet kapısını çalsa, o şefaatçi vesilesiyle lütuf ve ihsanlara mazhar olur.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü