"Alem-i gaybdan sayılan geçmiş ve gelecek mahlukatın dahi manen hayattar bir vücud-u manevileri ve ruhlu birer sübut-u ilmileri vardır ki levh-i kaza ve kader vasıtasıyla..." İzah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

Cenâb-ı Hak, unutmaktan münezzeh olduğundan, onun daire-i ilminde bulunan eşyanın manevi ve ilmi vücutları için sübut, yani sabit olma, değişmeme, kaybolmama söz konusudur.

“Manen hayattar” ifadesi, bu manevi ve ilmi vücutların, haricî vücuda göre daha aşağı bir mertebede olduklarını ifade etmektedir.

Manen hayattar olmanın zıddı, maddi ve bedeni olarak hayattar olmaktır. Bu ise, haricî vücut giymiş varlıklar için söz konusudur.

Üstad'ımız; mahlukatın bizim için bilinmeyen ve gayp olan; geçmiş ve gelecek hallerinin ve hususiyetlerinin ilm-i ilahideki mahiyetlerine "manevi vücud" diyor.

Mahlukat için varlık ve hayat, bulunduğu andır. Bu anın bir saniye evveli ve sonrası ise, mazi ve müstakbel olup, gayp âleminden sayılır.

İşte, Cenab-ı Hakk'ın ezelî ilmindeki bütün mahlukatın kuvvetli, sabit ve hakiki olan ilmî vücutları; kaza ve kader kalemiyle, vakti geldiğinde yaratılarak, gayp âleminden şahadet âlemine, yani daire-i ilimden, daire-i kudrete çıkıyorlar.

Kader; bu yaratılmanın plan ve programı; kaza ise; bu plan ve programın icrası, yani kudretle meydana çıkarılmasıdır.

Allah’ın zevalden münezzeh olan ezelî ilmindeki manevi vücutlar, kaderin takdiri ile planlanıyor, kudretin tecellisiyle yaratılarak şahadet âlemine çıkırılıyorlar.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü