"Kainatın mevcudatını böyle durduran, beka ve kıyam veren ism-i Kayyumun bu cilve-i azamının arkasından bak." Ne demektir?

Değerli Kardeşimiz;

Öncelikle Hz. Ali (ra) Ferd, Hayy, Kayyum, Hakem, Adl, Kuddus isimlerini ism-i azam ya da ism-i azam mertebesinde gördüğü için, kendine hususi bir vird yapmıştır. Dolayısı ile bu isimlerin sırasını Hz. Ali Efendimiz (ra.) yapmıştır. Üstad Hazretleri de isimlerin derin manalarını ve mahlukattaki tecellilerini harika bir şekilde izah ediyor.

Hayy ismi, diğer isimlerin esası hükmündedir. Bir bina temel üzerine kurulduğu gibi, Allah’ın bütün isim ve sıfatları da Hayy ismi üzerine kurulmuştur. Zira hayat sahibi olmayan bir zatta kudret, ilim, irade, sem, basar, kelam gibi sıfatlar da olamaz. Demek oluyor ki, Kayyum isminin kayyumu, Hayy ismidir. Yani nasıl eşyanın devam ve bekası, Allah’ın isim ve sıfatları ile oluyor ise, isim ve sıfatlarının devam ve bekası da Hayy sıfatı ile oluyor. Bu yüzden, Hayy sıfatı Kayyum ismine luzum-u beyyindir; yani ikisi ayrılmaz isimlerdir.

Üstad'ın ikisini beraber zikretmesi bu sırdan ileri geliyor, yoksa Kayyum isminin doğrudan eşyada tecellisi yoktur. Bizim eşyadaki hayat dediğimiz şeyler; Allah’ın Muhyi isminin tecellisinden ibarettir.

Arkasından bakmak tabirinde ise; her mevcudun, her varlığın ve her şeyin arka cephesinde Allah’ın isim ve sıfatları vardır demektir. Bu isim ve sıfatlar, eşyadan elini çekse her şey helak olur. Zaten kayyumiyet de bu manadadır.

Mevcudatı hiçten varlık sahasına çıkaran da kayyumiyeti ile devam ettiren de Allah’tır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü