"Takvâ, tabakat-ı mezkûrenin ibadetlerine terettüb ettiğinden, takvânın bütün kısımlarına, mertebelerine de şâmildir." İzah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
Takva; Cenab-ı Hakk’ın yasak ettiği veya haram kıldığı bütün günahlardan kendini korumak, hatta şüpheli olan şeylerden sakınmaktır. Üstad Hazretlerinin veciz ifadesi ile "Takva, Allah’ın yasaklarından kaçınmak..." demektir.
Takva, mutlak ve çok geniş bir mefhum olduğu için, insanın her âza ve latifesini içine alıyor. Mesela, gözün takvası harama bakmamak iken, kulağın takvası haram şeyleri işitmemektir. Midenin takvası, haram gıdaları yememek; dilin takvası yalan ve batıl konuşmamak; kalbin takvası, Allah sevgisinden başka mecazî ve masiva sevgilerini kalbine yerleştirmemek ve batıl fikirleri kabul etmemektir. Bu noktadan bütün âza ve cihazlarımızı muhafaza etmemiz takvadır.
Takvanın yapılış gayesi de muhteliftir. Kimisi Allah’ın gazabından korktuğu için günahlardan kaçar, kimisi cehennemin ateşinden endişe duyar, ondan sakınır. Takvanın en güzeli, o şeyden sırf Allah yasakladığı için kaçınmaktır ki, ihlâsa en uygun olanı da budur.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü
Yorumlar
Eserde; Takvanın mertebeleri sayılırken "ikabdan ictinab etmekle takva, gazaptan tahaffuz etmekle takva" denilmekte. Akabinde "ibadetin sevap ve ikab için yapılmaması lüzumuna işarettir" cümlesi geçmektedir. İkab için takva mertebesi varsa bu son cümledeki ibadetin sevap ve ikab için yapılmaması hususunu nasıl anlamalıyız?
Bu iki ifadeyi şöyle telif edebiliriz:
Takvanın mertebeleri (ikabdan kaçınmak gibi), kişinin manevi yolculuğundaki başlangıç ve orta seviye aşamalarıdır. Bu seviyelerde kişi korku ve ümit saikiyle hareket eder ki bu da makbuldür.
Ancak "ibadetin sevap ve ikab için yapılmaması" ifadesi, takvanın ve kulluğun en münteha (en üst) mertebesine işarettir. Yani ilk ifadeler "geçerli kulluğu", ikinci ifade ise ihlasın zirvesi olan "ideal kulluğu" (sırf Allah rızası için olanı) tarif etmektedir. Özetle; korkuyla sakınmak bir mertebedir, ama hedef o korkuyu da aşan tam bir ihlastır.