"Nübüvvetin bir dirhem kadar cilvesi, bir batman kadar velâyetin cilvesine müreccahtır." cümlesini izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Velâyet: Kelime olarak veli olan kimsenin hali, velilik, dostluk, sadakat gibi mânâlara geliyor. Velâyetin suğra, vusta ve kübra olmak üzere üç mertebesi ve makamı vardır.

Velâyet-i Suğra: Ekseriyetle tarikat ve tasavvuf berzahı ile seyrüsülûk eden müridlerin mazhar olduğu bir velâyet mertebesidir. Halk arasında kerametleri ile meşhur evliyalar ekseriya bu sınıfa girerler. Burada sâlikin kesb ve gayreti esastır; yani kesbî bir makamdır.

Velâyet-i Vusta: Sünnet-i seniyyeye ittiba etmeyi esas alarak, imana ve Kur’ân'a hizmet eden büyük mürşitlerin, mücedditlerin, ulemanın yoludur. Ekseri vehbî olmakla beraber, kulun kesbi ve gayreti az da olsa vardır. Bu makamda velâyetle beraber ilim de hükmeder. Bu makamda olan zâtlar manevî sultan oldukları gibi, ilimde de otorite sahibidirler. Vusta makamında olan velilerde şatahat ve sekir halleri görünmez. Yani istikametleri devamlı olan velilerdir. Velâyetin vusta makamı, suğradan ziyade kübraya yakın olan bir makamdır.

Velâyet-i Kübra: Akrebiyet-i İlâhiyenin inkişafına bakan ve veraset-i nübüvvetten gelen gayet kısa, fakat yüksek olan ve tarikat berzahına uğramadan zâhirden hakikata geçen sahabe mesleğidir.

Cadde-i kübrâ, elbette velâyet-i kübra sahipleri olan sahabe ve asfiya ve tâbiîn ve Eimme-i Ehl-i Beyt ve eimme-i müçtehidînin caddesidir ki, doğrudan doğruya Kur’ân’ın birinci tabaka şâkirdleridir. Allah’ın kula yakınlığından inkişaf eden küllî ve feyizli bir meslektir.

Mesela Peygamber Efendimiz (asm)'in kıldığı iki rekât namazın kıymet ve sevabına, bir veli bir ömür boyu yaptığı ibadeti ile yetişemez. Aynı ölçü peygamberî bir meslek olan sahabe mesleği için de geçerlidir. Yani sahabe (akrebiyet) mesleğinin bir gram cilvesi, tarikat yolu ile elde edilen velâyetin kilolarca cilvesinden daha kıymetlidir.

Mesela, Hazreti Ali (ra)’in iki rekât namazdan elde ettiği feyze, tarikat ayağı ile giden bir veli belki bir ömür boyu yaptığı ibadeti ile ancak mazhar olabilir. Hazreti Ali (ra)’in amelindeki değer, nübüvvet terbiyesinde yetişmesi ve akrebiyet mesleğinden dolayıdır.

Akrebiyet, Allah’ın kula olan yakınlığını hissedip bu noktada marifet kazanmak iken, kurbiyet kulun kendi gücü ve kesbi ile Allah’a yaklaşma gayretidir.

İşte akrebiyet, yani sahabe mesleği Allah’ın isim ve sıfatlarının üzerimizdeki tecellilerini görüp marifet kazanma yoludur. Kurbiyet mesleği ise, riyazet ve nefsi ıslah etmek gibi uzun ve meşakkatli usuller ile Allah’a yaklaşmaktır.

Akrebiyet’te acz ve fakr hükmeder, vehbî bir marifettir. Kurbiyette ise gayret ve riyazet hükmeder, kesbî bir marifet kazanma yoludur.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...