"O her şeye gücü yeten Kaviyy-i Mutlakın kuvvet tabakalarına ölçü teşkil etmem." cümlesini izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Kezâ, mutlak acz ve mutlak fakr ve mutlak zaafım misaliyle o her şeye kadir olan Kadîr-i Mutlakın kudret mertebelerine ve o herşeyi rahmetiyle kaplayan Rahîm-i Mutlakın rahmet derecelerine ve o herşeye gücü yeten Kaviyy-i Mutlakın kuvvet tabakalarına ölçü teşkil etmem, hayat ve hayatın değeri itibarıyla bana yeter."(1)

Yani insanın mahiyet, Allah’ın mutlak sıfatlarını gösterme ve tarif etme açısından tam bir ayna, tam bir mikyas ve tam bir ölçü değildir, denilmek isteniyor. Çünkü sınırlı ve mahdut bir şeyin sınırsız ve ezelî bir sıfatı birebir gösterip tam bir ölçü ve kıyas olabilmesi mümkün değildir. İnsanın mahiyet aynası ancak cüz’i bir kanaat, sınırlı bir marifet kaynağı olabilir.

Diğer bir mana, mutlak aciz ve nihayetsiz fakir olan insanın, Allah’ın mutlak sıfatlarını tam manasıyla idrak etmesi mümkün değildir. Ancak cüz’i sıfatlarını ölçü alarak Cenab-ı Hakk’ın sonsuz sıfatlarına bir derece bakabilir. Ancak hayatı, şuuru ve cüz’i sıfatları kadar o mutlak ve sonsuz sıfatlara ayna olabilir.

"Meselâ: 'Ben şu evi nasıl yaptım ve tanzim ettim. Öyle de şu dünya hanesini birisi yapmış ve tanzim etmiş.' der. Ve hakeza... Bütün sıfât ve şuunat-ı İlahiyeyi bir derece bildirecek, gösterecek binler esrarlı ahval ve sıfât ve hissiyat, ene'de münderiçtir." (Otuzuncu Söz)

İnsan, kendi ruhuna takılan bu sıfatlarla söz konusu tefekkürü yaptığı gibi, şuunatıyla da İlahi şuunatı bir derece düşünüp, “Ben nasıl muhtaçlara merhamet ediyorum, emrimi dinlemeyenlere gazap ediyorum; bana bu halleri takan, bu kabiliyetleri veren Allah’ın da, O’nun vacib varlığına münasip ve idrakinden âciz olduğumuz, “rahmet, merhamet, gayret, kahır” gibi nice şuunatı vardır.” diyebilmektedir.

Bunu en mükemmel, en kâmil ve en parlak manada yapan başta Resul-i Ekrem Efendimiz olmak üzere, diğer bütün peygamberler, mürşit ve mücedditlerdir.

(1) bk. Lem'alar, Yirmi Dokuzuncu Lem'a, Beşinci Bab'ın Tercümesi.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...