"On beş müslim, on beş gayr-ı müslim farz edilerek, birbiri ardına dizilince bunlara yapılacak her kur’ada gayr-ı müslime isabet etmesi matluptur. Nasıl taksim edilir?" İzah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
Üstad Hazretleri burada on beş Müslim ile on beş gayrı Müslim’in kuradan çıkma ihtimalini ve bu hesaba göre nasıl bir paylaştırma yapılırsa sürekli gayri Müslime isabet edeceğini değerlendiriyor.
Üstad Hazretleri bu hesaplamada ilk önce yüz yirmi dört ihtimali hesap ediyor, daha sonra kendi zihni kuvveti ile bunu bin beş yüze çıkarıyor. Zaten rakam ziyadeleştikçe, ihtimaller de ziyadeleşir ve zihnin işin içinde çıkma oranı o derece düşer. Üstad Hazretleri "gayri Müslim sayısı beş yüze çıkarsa, ihtimal sayısı da o derece artar ve iki yüz elli bin olası vaziyet olur" diyor. Üstad Hazretleri bu iki yüz elli bin olası durumu bir risale halinde kaleme almış ve Tahir Paşa'ya göstermiştir. Bu da onun ne derece bir dahi olduğunu gösteriyor. Daha sonra çıkan bir yangında o risale kaybolmuştur.(1)
Bu hesaplamaların detayları elimizde mevcut olmadığı için, teferruatlı bir malumat vermek mümkün değildir. Bu sebeple bu hesaplamayı en müşkül ihtimal hesaplamalarından birisi şeklinde anlayabiliriz.
(1) bk. Tarihçe-i Hayat, İlk Hayatı.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü
Yorumlar
15 müslim,15 gari müslim farz edilerek yapılacak her kurada gayrı müslüman isabet etmesi matlubdur.Sorusunda her seferinde kura neden gayrı müslüman çıkıyor
Buradaki "matluptur" kelimesi, "istenmektedir" veya "amaçlanmaktadır" anlamına gelir. Yani, bu bir senaryo kurgusudur ve amaç, öyle bir sıralama yapmak ki, her kura çekildiğinde istenilen (gayr-ı müslim) kişi çıksın.
Dolayısıyla, kura her seferinde gayr-ı müslim çıktığı için değil, belli bir düzenleme ve sıralama yapılarak, kura çekildiğinde gayr-ı müslimin gelmesi hedeflendiği için bu soru sorulmuştur. Bu, bir olasılık sorusu değil, belirli bir sonucu elde etmek için nasıl bir düzenleme yapılması gerektiğini sorgulayan bir problemdir.
Yani bu düzenlemeyi bu kurguyu direk zihinde ve kısa bir süre içinde yapmak ancak deha ile izah edilebilir. Bu, rastgele bir deneme yanılma ile bulunabilecek bir çözüm değildir. Belli bir mantık dizisini, bir formülü veya belirli bir sıralama prensibini keşfetmeyi gerektirir.