Block title
Block content

On Dördüncü Lem'a'nın "Beşinci Sır" başlığı altında ne demek isteniyor?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Aynada güneşin çok net ve güzel bir şekilde görünmesini ve yansımasını kast ederek, kinaye ve mecaz nevinden; ayna güneş olmuştur dersek, bunda bir mahzur yoktur. Burada muradımız aynanın güneşi çok net ve berrak bir şekilde gösterip ilan etmesine atıftır. Yoksa ayna eşittir güneş denilmek istenmiyor.

İşte insanın fıtrat ve mahiyeti de aynanın güneşi yansıtması gibi Allah’ın isim ve sıfatlarını çok net ve berrak bir şekilde yansıtıyor. İnsan mahiyetinin bu şiddetli yansıtma işini tasvir etmek için  "O ayna güneştir" denildiği gibi, "İnsanda suret-i Rahmân var" vuzuh-u delâletine ve kemâl-i münasebetine işareten denilmiş ve denilir.

Allah’ın suretinden kast edilen mana, Allah’ın isim ve sıfatlarıdır. Yoksa -haşa- insana benzetmek anlamında değildir. Yani insan bir ayna, Allah’ın isim ve sıfatları da bu aynada tecelli eden güneşler hükmündedir. Ayna ile güneş arasındaki alaka ise tecelli eden ile edilendir.

İnsan şu kainatın küçültülmüş bir modeli, bütün mahlukatın üstünde azametle tecelli eden isim ve sıfatların daha küçük ölçekli tecelli mahallidir. Yani kainatta ne kadar tecelli varsa, aynı tecelliler insanın küçük boyutlu ama cami ve geniş mahiyetinde de vardır. "Kainatı küçültsek insan olur, insanı büyültsek kainat olur." sözü, bu konuyu tam özetleyen bir sözdür.

Allah’ın bütün kainatta tecelli eden Rahman ve şefkat manası, küçük bir model şeklinde insanın mahiyetinde de tecelli ediyor. Bu tecelli insanın mahiyetinde, özellikle de insanın suret ve simasında merkezileşiyor. Yani diğer bir tabirle kainat insanda, insan da simada tecemmu etmiş, temerküz etmiştir. İnsanı insan yapan ve bütün hayati ve insanî sıfatların hepsinin simada olması, meselemize işaret eder. Göz, kulak, dil, burun, beyin gibi insani vasıflar hep simada toplanmışlar. Bu sıfatların hepsi alemlere açılan pencereler hükmündedir. Her biri bir şefkat ve rahmet mührüdür. Yani Allah’ın insana verdiği kıymet ve şefkat en bariz olarak insanın simasında parlıyor. Bu da hem Allah’ın birliğine hem de şefkat sıfatına işaret eden bir mühür ve imza hükmündedir.

İman nazarı ile insanın simasına bakan birisi, bu simada  önce insanı görür, sonra insanda kainatı görür, kainatta da Allah'ın bütün isim ve sıfatlarını görür. Sonra hepsinin arka cephesinde Allah’ın eşsiz şefkatini ve zat-ı akdesine intikal eder.    

İlgili konuyu okumak için tıklayınız:

Lem'alar, On Dördüncü Lem'a, İkinci Makam Beşinci Sır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

vicdan
"Aslan gibi adam" örneğinde olduğu gibi mi?
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...