"Sanat, kast, nizam, kâinatın her zerresinde bulunur, matlup hasıl olur; teşekkülü nasıl olursa olsun bizim matlubumuza taalluku yoktur." İzah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

"Kur’an-ı Kerim, coğrafya, kozmoğrafya gibi kasten kâinatın keyfiyetinden mana-yı ismiyle bahseden bir fen, bir kitap değildir. Ancak, kâinat sahifesinde yazılan sanat-ı ilahiyenin nakışları ve yaratılan kudretin mucizeleri ve kozmoğrafyacıları hayrette bırakan nizam ve intizamla, mana-yı harfiyle Sâni ve nizam-ı hakikiye istidlal keyfiyetini öğretmek için nazil olan bir kitaptır. Binaenaleyh, sanat, kasd, nizam, kâinatın her zerresinde bulunur, matlup hasıl olur; teşekkülü nasıl olursa olsun bizim matlubumuza taalluku yoktur." (İşaratü'l-İ'caz, Bakara Suresi, 23-24. Âyetin Tefsiri)

Kur'an eşyanın nasıl işlediğini değil, niçin yaratıldığını izah eder. Bu itibarla meydana gelen ilmî tartışmalar, Kur'anın verdiği mesajlara tesir etmemektedir. İlim, malumat ve fennî keşifler her zaman değişse de varlıkların Allah'ın varlığı ve birliğine olan şehadeti asla değişmez, bize faydalı olma yönü her zaman devam eder.

Mesela Güneş'in insanlara lamba ve soba olması çok mühimdir. Güneş'in ısı ve ışığının ilmî olarak nasıl meydana geldiğinin insanlar açısından bir ehemmiyeti yoktur; esas olan ısı ve ışık vermesidir. Güneş'in ısı ve ışığında san’at, kasd, nizam tezahür etmektedir. Teknik olarak nasıl işlediğinin hiçbir ehemmiyeti bulunmuyor.

Bu itibarla Kur’an kâinattan bahsederken teknik olarak değil nimet, kasd, san’at ve nizam olma cihetlerinden bahsediyor. Suyun iki hidrojen ile bir oksijenden teşekkülü insanların ekseriyetini pek alakadar etmez, ama suyun insanların faydası ve nimet olma yönü çok herkes için çok ehemmiyetlidir. Suyun teşekkülü ve terkibi, 3 oksijen bir hidrojen de olabilirdi. İnsanlar işin bu kısmı ile değil, suyun nimet olma yönü ile alakadar olurlar.

Şayet ayetler eşyadan nasıl teşekkül ettiğinden ve ilmî yönünden bahsetmiş olsa idi, bundan sadece insanların yüzde birini teşkil eden havas tabakası faydalanırdı; geri kalan insanlar, hiçbir şey anlamadığından ayetler muamma olurdu. Halbuki Kur’an’ın asıl muhatabı insanların ekseriyetini teşkil eden avam tabakasıdır.

İlave bilgi için tıklayınız:

- "Kur’an-ı Kerim, Cenab-ı Hakk'ın vücut, vahdet ve azametine istidlal suretiyle kâinattan bahsetmiştir. Yoksa, kâinatın bizzat keyfiyetini izah etmek için değildir." İzah eder misiniz?

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü