Şeyh Said hâdisesine nasıl bakmalıyız? Gerçekten isyan edip, idamı hak etmiş mi? Dinsizliğe, zulme karşı bir kıyam mı?

Değerli Kardeşimiz;

Şeyh Said hadisesi, Cumhuriyet'in ilk yıllarında yapılan inkılaplara karşı bir tepki, bir isyan hareketidir.

Bazı kaynaklarda bir ırkçılık hareketi olarak ele alınıp ifade edilmesi doğru değildir. Bir taktik gereği olarak Türk kamuoyuna, bir ırkçılık isyanı, dünya kamuoyuna ise dini bir başkaldırı şeklide ifade edilmesi ise bir gerçektir ve bu üslup resmi tarihe aittir. Şeyh Said'in parolası; "Cumhuriyeti kuranlar, dini ortadan kaldırıyorlar" şeklindedir. Bu da gösteriyor ki, dini korumak maksadıyla yapılan bir harekettir. Niyetler temiz, ancak metod yanlıştır. Allah, niyetlerle yargılar. İnsan ise, zahire bakar; neticeye bakar.

Bediüzzaman, Şeyh Said'in yardım teklifini reddetmiş ve onu da vazgeçirmek istemiştir. Vazgeçirmek istediği İslam'a hizmet değil, İslam'a hizmet şeklidir. Yani; "Dahilde kılıç çekilmez, millet irşad edilmelidir."(1) diyor.

(1) bk. Tarihçe-i Hayat, Barla Hayatı.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü