"Şimdiki zaaf-ı diyanet ve şeair-i İslâmiyetteki lâkaytlık ve içtihadattaki fevzâ, meşihatın zaafından ve sönük olmasından meydan almıştır." Bu ifadeye göre insanımızın lakaydlığı, gayri müslimler gibi yaşamasının sebebi diyanetin liyakatsizliği midir?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Hattâ diyebiliriz, şimdiki zaaf-ı diyanet ve şeair-i İslâmiyetteki lâkaytlık ve içtihadattaki fevzâ, meşihatın zaafından ve sönük olmasından meydan almıştır. Çünkü, hariçte bir adam reyini, ferdiyete istinat eden meşihata karşı muhafaza edebilir. Fakat böyle bir şûrâya istinat eden bir şeyhülislâmın sözü, en büyük bir dâhiyi de ya içtihadından vazgeçirir, ya o içtihadı ona münhasır bırakır."(1)

Meşihat (Diyanet İşleri Dairesi) şayet her alanda derin ve uzmanlaşmış alimlerden müteşekkil ilmi bir şuradan oluşursa, o zaman onun alacağı bir karar ya da fetva; bütün fertleri tesiri altına alıp kuşatır. Fert ne kadar dahi hatta büyük bir alim de olsa, kolektif akıl olan şuranın üstüne çıkamaz, ona boyun eğmek durumunda kalır.

Ama meşihat bir şahıstan ibaret bırakılırsa, onun vereceği karar ve içtihat münferit kalıp, bütün fertleri etkisi altına alamaz, bir cihetle hükümsüz gibi olur. Hatta toplum içinde daha liyakatli olan alimler, meşihattan daha ziyade söz sahibi olabilir. Bu da meşihat kurumunu itibarsızlaştırıp nazardan düşürür.

Buna meydan vermemek için; meşihat dairesini şuraya ve şuraya vekalet eden bir şeyhülislama vermek gerekir. Yani meşihat; meclis-i ilim gibi işlemeli ve çalışmalıdır. Toplumun dine olan ilgisizliğinin çok boyutlarından bir boyutu da bu husustur, yoksa tek bu husus denilmek istenmiyor.

Netice, fetva dairesi bir kişiden ibaret olsa, hariçte kabiliyetli ve istidatlı kişilerin ağırlığı bunu hafifletebilir. Öyleyse bu daire, ehil ve uzman kişilerden teşekkül ettirilmelidir. Böyle olursa, bunun mümessili olan bir şeyhulislamın sözü en büyük dahileri de millet nezdinde söndürüp, onları tesirsiz bırakabilir.

(1) bk. Sünuhat, Kur'an'ın Hakimiyet-i Mutlakası.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...