Block title
Block content

"Sonra, kıyas-ı binnefis suretiyle, herkesi, hattâ her şeyi kendine kıyas edip, Cenâb-ı Hakkın mülkünü onlara ve esbaba taksim eder." Diğer varlıkları da aynı kefeye koyup Cenâb-ı Hakk’ın mülkünü onlara taksim etmek ne demektir, nasıl anlaşılmalıdır?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Biz “Benim elim.” derken şunu kastederiz: Ben, bütün organlarımla Hakk’ın mahlukuyum. Bu el benim bedenime takılmış ve onu kullanmaya benim ruhum yetkili kılınmış. Nitekim, elimi  kaldırmak istediğimde, o da ruhumun bu isteğine itaat ederek hemen kalkar. Hakikat budur.

Bir insan bu hakikate zıt olarak kendini eline malik kabul etse, bütün eşyayı da aynı şekilde düşünmesi gerekecektir. Yani, “ağacın dalı” derken dalı ağacın mülkü olarak görecek, aynı ters mantıkla, “güneşin gezegenleri” derken “güneşi gezegenlerine” sahip ve malik kılacaktır. Böyle bir düşünceye sahip olan kimse, Allah’ın bütün mülkünü sebeplere taksim etmiş gibi olur.

Biz günlük konuşmalarımızda benzer ifadeleri kullanırken, bunları mecazî mânada söyler ve hakikatte bütün varlık âleminin tek malikinin ve yegâne Hâlık’ının Allah olduğunu biliriz. “Falan kişinin oğlu.” dediğimizde, o çocuğu babasının yapmadığını çok iyi biliriz. “Falan tarlanın mahsulü.” derken de mahsulü tarlanın yapmadığının şuurundayızdır. “Ağacın meyvesi.” derken, meyvenin hakiki sahibinin ağaç olduğu hayâlimizden bile geçmez; sadece meyveyi ağaca nisbet etmiş oluruz.

Bizi bu gibi yanlışlara düşmekten koruyan sebep ise, kendi varlığımızı emanet bilip “Ben kendime malik değilim.” diyerek kulluk şuuruna sahip olmamızdır. Bu hakikate eremeyen insanlar, bu hikmet dünyasında sebeplerin eliyle yaratılan bütün neticeleri o sebeplere vererek Malik-i Hakiki'ye sebepler adedince şirk koşmuş olurlar.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...