Beşinci Risale olan Beşinci Mesele
İçerikler
-
Hamd, şükürden daha geniş ve şumüllü iken, neden Üstad "Hamd Risalesi" değil de "Şükür Risalesi" yazmış?
-
"Şükür etmemekliği, nimetleri tekzip ve inkâr suretinde gösterip..." Şükürsüzlüğün "inkâr" ve "tekzip" olmasını açar mısınız?
-
"Kur’ân-ı Hakîm, nasıl ki şükrü netice-i hilkat gösteriyor. Öyle de Kur’ân-ı kebîr olan şu kâinat dahi gösteriyor ki, netice-i hilkat-i âlemin en mühimi şükürdür." İzah eder misiniz?
-
"Hâlık-ı Zülcelal, zihayatlar içinde insanı intihap ediyor, âlemde onu irade ve ihtiyar ediyor." Âlemin irade ve ihtiyar etmesini izah eder misiniz?
-
"Lisanda kuvve-i zâika namında bir cihazla mat’ûmat adedince manevi, ince ince mizancıklar konulmuştur." cümlesini izah eder misiniz?
-
"Demek, kâinat içinde en acip, en zengin, en garip, en şirin, en câmi, en bedî hakikat rızıktadır." cümlesini izah eder misiniz?
-
"Rızka iştiha ve iştiyak, bir nevi şükr-ü fıtrîdir... Yalnız insan, dalalet ve küfürle o fıtri şükrün mahiyetini değiştiriyor, şükürden şirke giriyor." İzah eder misiniz?
-
"Rızka iştiha ve iştiyak, bir nevi şükr-ü fıtridir." İzah eder misiniz; arının bal yapması veya iştah nasıl şükür oluyor?
-
Şükrün içindeki "Mâlik-i Keriminin hadsiz lezzetli olan iltifatını" anlamak için, nimetlere bilfiil mazhar olmak mı gerekir? Külli manada şükür mesleği hangi yollardan geçer?
-
"Şu lezzetli rızık ve nimet, kısa ve muvakkat bir lezzet-i zahiriyesiyle beraber, daimî, hakiki, hadsiz bir lezzeti ve zevki taşıyan iltifat-ı Rahmaniyi şükürle kazandırır..." İzah eder misiniz?
-
"O dildeki kuvve-i zaika, bir nazır-ı alikadr makamından, batın fabrikasının yasakçısı..." cümlesinde "batın fabrikasının yasakçısı" ne manaya gelmektedir?
-
"Mide tavlasının bir kapıcısı" ifadesinin izahı nasıldır; bilhassa "tavla" ne demektir?
-
"Rızkın mahiyeti ve sair hademeleri dahi sukut ediyorlar. En yüksek makamdan en edna makama inerler." İzah eder misiniz?
-
"Şükrün mikyası kanaattir ve iktisattır ve rızadır ve memnuniyettir. Şükürsüzlüğün mizanı hırstır ve israftır, hürmetsizliktir, haram-helal demeyip rast geleni yemektir." İzah eder misiniz?
-
"Güya mübarek arı, kanaatından dolayı başlar üstünde uçar..." Arı da karınca gibi tüm gün çalışıyor. Çalışmak elbette hırs değil; ama arının kanaatini izah eder misiniz?
-
"Rahman, rızka bakar. Ve rızıktaki şükürle ona yetişilir. Hem Rahman‘ın en zahir manası, Rezzak’tır." Şükrün takva ile alakasıyla birlikte izah eder misiniz?
-
"Hem şükrün envaı var. O nevilerin en câmii ve fihriste-i umumiyesi, namazdır." cümlelerini izah eder misiniz?
-
"Hem şükür içinde safi bir iman var; halis bir tevhit bulunur." Şükürde nasıl halis bir tevhit ve safi bir iman vardır?
-
"Manevi lübleri ve hülasaları ve manevi maddeleri ulvi makamlara gönderip, maddi ve tüflî (posa) ve kışrî, yani vazifesini bitiren ve lüzumsuz kalan maddeleri..." Ne demektir?
-
"Evet, rızkın aşka layık bir sureti var. O da şükürle o suret görünür. Yoksa, ehl-i gaflet ve dalaletin rızka aşkları bir hayvanlıktır..." İzah eder misiniz?
-
"En âlâ ve en yüksek tarik olan tarik-i ubudiyet ve mahbubiyetin dört esasından en büyük esası şükürdür." İzah eder misiniz?