Block title
Block content

İkinci Makam, Beşinci Vecih

İçerikler

  1. Üstad tarafsızlık muhakemesi için "muvakkat dinsizlik" diyor. Allah'ın varlığı hakkında tefekkür eden kişinin bir an için Allah'ın varlığını yok sayıp, kainatın kendi kendine olamayacağını düşünmeye çalışması küfür olur mu?

  2. "Hem bîtarafâne muhakeme namıyla veya insaf namına deyip, şıkk-ı muhalifi iltizam ede ede, tâ öyle bir hale gelir ki, ihtiyarsız taraf-ı muhalifi iltizam eder. Ona vâcip olan hakkın iltizamı kırılır..." cümlelerini açıklar mısınız?

  3. "Mesâil-i îmâniyede şüphe suretinde gelen vesvesedir." İmana gelen vesvese ile amelle veya ibadetle ilgili vesveselerin farkı var mıdır?

  4. Bitarafane (tarafsız) düşünmek, iman ve İslamiyet konularında zararlı mıdır? Çünkü Üstad, İblisin Kur'an için tarafsız muhakemesine; çoklarının bu tarafsız düşünme sonucu şeytana yenilmiş olduğunu anlatıyor.

  5. Dalaletin esbabını anlamak suretinde kuvve-i müfekkirenin gücü ile bitarafane muhakemesini açar mısınız? Bende, dalalette olan insanların sebebini araştırmaya bir meyil var. Bazen yoruluyorum. Bir de yakini imaninin nasıl olduğunu açar mısınız?

  6. Vesveseyi kalben tasdik etmek demek, bunu isteyerek mi kalben tasdik etmektir? Yoksa kişi rahatsız olur da -Müslüman olarak ölmek istiyorsa- istemeden kalben tasdik ederse dinden çıkar mı?

  7. Dünyevi konulardaki vesveseler iman zayıflığının neticesi midir, nasıl kurtulabilirim? (Örneğin: Birisinin başına gelen kötü bir olayın benim de başıma gelebileceği, hep en kötü ihtimallerin olacağını düşünmek.)

  8. Peygamberler hakkında çok kötü vesveseler geliyor bana, kurtulmam için ne önerirsiniz?

  9. Allah'ın bu kainatın tek yaratıcısı, Hz. Muhammed (sav)'in de onun kulu ve resulü olduğunu aklım kabulleniyor; ama bu kabullenmeyi kalbime bir türlü indiremiyorum. Bundan dolayı çok mutsuzum. Üstad'ın "eğer kalbin ölmediyse" bahsettiği hâl bu mudur?

  10. "Allah, kendinden büyük taş yaratabilir mi?" sorusuna cevap buldum, vesvese bitti kurtuldum. Bu kez, "Allah kendini yok eder mi?", vesvesesi gelmeye başladı. Bu vesveseler neden geliyor ve bu sorunun cevabını Risaleler ışığında verir misiniz?

  11. "Tahayyül, tevehhüm, tasavvur, tefekkür, nasıl ki tasdik ve iz’an değiller. Öyle de, şüphe ve tereddüt sayılmazlar." Peki Kur'an'a neden bitarafane, yani hayalen beşer kelamı nazarı ile bakılamıyor?

  12. "Tahayyül-ü küfür, küfür değil." cümlesine binaen; Kur'an'da bazı ayetlerde küfür içeren şeyler var. Bunlara güzel denir mi? Kur'an'ın her şeyi güzeldir diyoruz, küfür ifadelerinin söylenmesi nasıl güzel olabilir?

  13. "Çünki hem tahayyül, hem tevehhüm, hem tasavvur, hem tefekkür; tasdik-ı aklîden ve iz´an-ı kalbîden ayrıdırlar, başkadırlar. Onlar bir derece serbesttirler. Cüz´-i ihtiyariyeyi pek dinlemiyorlar. Teklif-i dinî altına çok giremiyorlar." Hayale gelen vehmi düşünceleri de bu sınıfa koyabilir miyiz? Bunlar kişinin iradesi dışında mıdır?

  14. Kalp ile tasdik etmek nedir, bunun alametleri nelerdir? Aklen bazı bilgileri almış olsak da kalben bazen rahatsız olduğumuz oluyor...

  15. Bilginin insanın latifelerinde ve duygularındaki farklı mertebelerini kısaca açıklar mısınız? Tasdik-i aklî ile iz’an-ı kalbî arasındaki fark nedir?

  16. Bitarafane muhakemenin hilaf-ı iman olmadığı, böyle sanmanın bir vesvese olduğu nazara veriliyor. Kur’ân'ın beşer kelamı farz edilmesiyle ilgili bahiste ise “bitarafane muhakemenin şıkk-ı muhalifi iltizam olduğu” beyan edilmişti. Bu konuda bir açıklama yapar mısınız?

  17. İmkân-ı zatî ile imkân-ı zihnî ne demektir? "İmkân-ı zatî yakin-i ilmiye münafi değil ve zaruret-i zihniyeye zıddiyeti yoktur." kaidesini nasıl anlamalıyız?

  18. Tahayyül-ü küfür ve tevehhüm-ü küfür, küfür değildir. Dalaleti tasavvur etmek de dalalet olmadığına göre, “batıl şeyleri iyice tasvirin safi zihinleri idlal” olmasını nasıl anlamalıyız?

  19. "Tasavvur-u küfür küfür değil, tahayyül-ül şetm, şetm değil..." Eğer biz zarar verdi zannına kapılırsak, ne gibi zararlara düşeriz?

  20. Namaz kılarken aklıma sürekli düşünceler ve vesveseler geliyor; bundan nasıl kurtulabilirim?

  21. Bazen aklıma, canlılar, sudan, havadan ve topraktan zamanla oluşmuş olabilir. Yani cansız maddeler toplanarak, ilkin küçük mahlukatı (bakteri vb.) oluşturur, onlar da zamanla diğer mahlukatı oluşturur, gibi şüpheler geliyor. Yardımcı olur musunuz?

  22. Vesvese risalesinde geçen "tevehhümü küfür" ne demektir? "İmkanı zati ile imkanı zihniyi birbiriyle iltibas eder." konusunu biraz açar mısınız?

  23. "Meselâ, şu güneş, zâtında mümkündür ki, bugün gurûb etmesin veya yarın tulû etmesin." İmkan-ı zati olarak mümkün olmayan şeylere örnek ne olabilir?

  24. "Şu nevi vesvesenin en mühimi budur ki: Vesveseli adam, imkân-ı zâtî ile imkân-ı zihnîyi birbirine iltibas eder." imkan-ı zati ile zihnyi birbirine karıştırarak vesveseye düşmeyi izah eder misiniz?

  25. Allah'ın zatını zihnimizde bir bulut veya buluttan suret veya farklı bir şey olarak tasavvur etmek, insanı şirke sokar mı, yoksa Üstad'ın bahsettiği hayaldeki vesveseye mi girer? Bunun zararı nedir?

  26. Şeytan vesvese veriyor, ben de konuşarak onu yeniyorum, benim durumum nedir, Risalelerden alıntılarla bilgi verir misiniz?

  27. "İfrâta varmamak, hem galebe çalmamak şartıyla, asl-ı vesvese teyakkuza sebeptir, taharrîye dâîdir, ciddiyete vesiledir. Lâkaytlığı atar, tehâvünü def eder." ifadelerini izah eder misiniz?

  28. Şeytanın da nefsi, iradesi, şeytanı var mıdır? Bizleri şeytan veya nefsimiz kandırıyor, cüz'i irademizle kanıyoruz, şeytanı kim kandırdı da Allah'a karşı geldi?

  29. "Bir delilden neşet etmeyen bir ihtimalin hiçbir ehemmiyeti yoktur." ifadesinin kapsamına, Hastalar Risalesi'ndeki "vehmi hastalıklar" da girer mi?

  30. İnsan bazen araştırma yapınca kafası karışıyor. Kimisi de, "Çok soru sormak iyi değil, vesvese verir." diyor. Dolayısıyla bazı sorular cevapsız kalıyor alemimizde. Peki biz araştırmadan taklidi iman ile iktifa mı etmeliyiz?

Yükleniyor...