"Üç kitaptan Yirminci Sözü ilk defa okudum..." şeklinde başlayan mektubu özetler misiniz? Üç kitap hangisidir?
Değerli Kardeşimiz;
"Üç kitaptan Yirminci Sözü ilk defa okudum. Habl-i metîn-i İlâhî ve kanun-u mübîn-i Rabbânî olan Kur’ân-ı Azîmüşşânda, şu son asırda vücuda gelen ve Frenklerin medar-ı iftiharları bulunan tahtelbahir, tayyare ve saire gibi eşyaya, bin üç yüz küsur sene mukaddem işaretle ifade edildiğini öğrenerek Kitab-ı Mübînin mazi ve müstakbelden vermekte olduğu ihbarat-ı gaybiye ve sadıka ve beyanat-ı harika, dost ve düşmanı meftun ve hayretlerde bıraktığı cihetle, bir kat daha i’câz-ı Kur’ân’ı ispat ve teyid etmiştir. Yirmi Üç ve Otuzuncu Sözlerin baş taraflarından üçer, beşer sayfa okuyabildim. Mahzen ve medfen-i mücevherâta rasgelmiş bir fakir gibi hangi cevheri alacağımı harîsâne düşünüyorum." (Barla Lâhikası, 36. Mektup)
Mektubu yazan Sabrî Ağabey’in kastettiği üç eser:
- Yirminci Söz,
- Yirmi Üçüncü Söz,
- Otuzuncu Söz.
Nitekim hemen devamında kendisi açıkça:
"Yirmi Üçüncü ve Otuzuncu Sözler’in başlarından üçer, beşer sahife okuyabildim..."
diyor. Yani “üç kitaptan” derken, o sırada eline geçen Üç Söz'ü kastediyor. Kaynak metinlerde bu üç eserin peş peşe zikredildiği görülüyor.
Buradaki ifade, “Üç kitabı da okudum, Yirminci Söz’ü ilk defa okudum” şeklinde anlaşılmamalı.
Daha doğru anlam şudur: “Bana ulaşan bu üç eserden Yirminci Söz’ü ilk defa okudum.”
Ardından da: “Yirmi Üçüncü ve Otuzuncu Sözler’in baş taraflarından üçer, beşer sahife okuyabildim.” diyerek, diğer ikisini henüz sadece birkaç sayfa okuyabildiğini söylüyor.
- Asıl dikkat çekici nokta ne?
Sabrî Ağabey'in hayret ettiği şey Yirminci Söz'ün İkinci Makamıdır.
Çünkü Yirminci Söz'de Kur'an'ın bazı ayetlerinde, daha sonra ortaya çıkan teknolojik gelişmelere işaretler bulunduğu izah ediliyor. Sabrî Ağabey özellikle:
- tahte'l-bahir → denizaltı,
- tayyare → uçak,
- ve benzeri yeni icatlar üzerinde duruyor.
Yani onun zihnindeki düşünce şu:
“Kur'an, 1.300 küsur yıl önce gelmiş olmasına rağmen, asırlar sonra ortaya çıkacak bazı gelişmelere işaret ediyor. Bu da Kur'an'ın yalnız geçmişten değil, gelecekten de haber veren mucizevî bir kitap olduğunu gösteriyor.”
Bu sebeple: “bir kat daha i'câz-ı Kur'ân'ı isbat ve teyid etmiştir” diyor.
Sabrî Ağabey hemen sonra Yirmi Üçüncü ve Otuzuncu Sözlere bakınca kendisini “mahzen ve medfen-i mücevherâta rast gelmiş bir fakir” gibi hissediyor.
Yani: “Önümde o kadar kıymetli hakikat var ki hangisini okuyacağımı, hangisini alacağımı şaşırıyorum.” diyor. Bu ifade, onun Risaleleri ilk tanıdığı dönemdeki hayretini ve iştiyakını çok güzel gösteriyor.
Dolayısıyla metnin tamamını mana itibariyle “Bu üç eserden Yirminci Söz'ü ilk defa okudum. Kur'an'ın, bundan 1300 küsur yıl önce, bugün ortaya çıkan denizaltı, uçak gibi bazı şeylere işaret ettiğini görünce Kur'an'ın geçmişten ve gelecekten haber veren mucizevî yönüne bir kez daha hayran oldum. Sonra Yirmi Üçüncü ve Otuzuncu Sözlere de baktım; daha birkaç sayfada bile öyle cevherler gördüm ki hangisini okuyacağımı şaşırdım.” şeklinde okuyabiliriz.
Burada ayrıca önemli bir nokta var:
Sabrî Ağabey'in “üç kitap” demesi, “Üç Söz” demesinden ziyade o dönemin dilinde eserleri kitap mesabesinde görmesidir. Nitekim Yirminci, Yirmi Üçüncü ve Otuzuncu Sözlerin her biri müstakil bir risale / kitapçık hüviyetindeydi. Bununla beraber "Sözler mecmuası" 33 kitabı içerisinde bulunduran bir eserdir.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü