Block title
Block content

"Ulum-u felsefeyi, ulum-u İslamiye ile beraber hafsalama doldurup..." ifadesini biraz açar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"...Tâ ki, gençliğinde hikmet-i ecnebiye veya fünun-u medeniye namı altındaki kısmen dalâlet, kısmen mâlâyâniyat meseleleriyle ruhunu kirletmiş, kalbini hasta etmiş, nefsini şımartmış bir kısım ihtiyarların ruhunda temizlik yapsın; tevhid hakkında şeytan ve nefsin şerrinden kurtulsun."(1)

diye Üstad hayatından bir hatıra tablosu ile anlatmayı tercih etmiştir. Üstad özellikle Van'da kalırken batı felsefesi ile ilgili bir çok eser okumuştur. Bunu Tarihçe-i Hayat adlı eserde geçen aşağıdaki ifadelerden anlıyoruz:

"Ben, bütün müsbet ilimlerle, asr-ı hâzır fen ve felsefesiyle meşgul oldum. Bu hususta en derin meseleleri hallettim. Hattâ bu hususta da bâzı eserler telif eyledim. Fakat, ben öyle mantık oyunları bilmiyorum, felsefe düzenbazlıklarına da kulak vermem."(2)

İşte bu ricada, şüphe ve tereddüt kaynağı olan felsefe ilimlerine dikkati çekmekte ve kurtulma yollarını göstermektedir. Mesnevi-i Nuriye'de geçen şu ifadeler de felsefenin insan ruhunda nasıl yara yaptığını göstermektedir:

"Arkadaş! Kalble ruhun hastalığı nisbetinde felsefe ilimlerine meyil ve muhabbet ziyade olur. O hastalık marazı da ulûm-i akliyeye tavaggul etmek nisbetindedir. Demek mânevî olan hastalıklar, insanları aklî ilimlere teşvik ve sevk eder. Ve akliyatla iştigal eden, emraz-ı kalbiyeye müptelâ olur."(3)

Fakat unutmayalım ki, Üstad'ın burada bahsettiği felsefe, materyalist felsefedir. Yoksa, Semavi Vahyin ışığı altında hareket eden felsefenin, insanın içtimai hayatına bir çok katkıları olmuştur. Bunun izahı ise Ene Risalesi olan Otuzuncu Söz'de izah edilmektedir.

Dipnotlar:

(1) bk. Lem'alar, Yirmi Altıncı Lem'a. 
(2) bk. Tariçe-i Hayat, Isparta Hayatı (Tahliller)
(3) bk. Mesnevi-i Nuriye, Katre.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...