Üstadımız niçin Hz. Ali'den sıklıkla "İmam Ali" diye bahsetmiş? Bu tabir Şii kökenli değil mi? Bunda Hz. Ali'nin velayetinin veya ilk üç halifenin şeyhülislamlığını yapmasının etkisi olabilir mi?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Sözlükte imam “kendisine uyulan kimse” demektir. Toplumun başında bulunan ve toplumun fertlerini yönlendiren kişiler imam diye anılmıştır. İmamın sevk ve idare ettiği toplum ise ümmet kelimesiyle karşılanmıştır. Bu durumda imam “ümmetin idaresini üstlenen kişi”, imamet “imamın üzerine aldığı görev” anlamına gelmektedir.

Siyasi ve hukuki bir terim olarak Resûl-i Ekrem (asm)’den sonra İslam toplumunun idaresini en yüksek seviyede üstlenen kişinin görev ve makamını ifade eden "imamet" kavramı kelam, fıkıh ve siyasi tarihte farklı şekillerde ele alınmıştır. Kelam ve fıkıh âlimleri, siyasi nazariyelerle ilgili görüşlerini genellikle “imamet” başlığı altında incelerken tarihçiler, Hz. Ebû Bekir’den başlayıp Osmanlı Devleti’nin sonuna kadar devam eden tarihî vakıayı “hilafet” kelimesiyle karşılamışlardır. Ancak imamet daha çok nazarî manada devlet başkanlığını, hilafet ise fiilî otoriteyi belirtir.

Mâverdî ve İbn Haldûn’a göre imamet, dini koruyan ve dünyevi yönetimde nübüvvetin yerini alan bir müessesedir (bk. el-Aḥkâmü’s-sulṭâniyye, s. 3; Muḳaddime, s. 178-179).

Zannedildiği gibi "imam" tabiri Şia kökenli ya da Şiaya özgü bir kavram değildir. Şia imamet meselesini ifrata götürüp imanın bir cüzü hâline soktuğu için "imam" kavramı onlarla özdeşleşmiştir. Yoksa siyasi ve hukuki anlamda "imam" kavramı Ehl-i sünnetin kabul ettiği bir kavramdır.

İmam kavramının Hazreti Ali’ye şiar olmasında gerek hilafetin gerek velayetin gerek şeyhülislamlığın payı bulunmaktadır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

SORULARLARİSALE 2024 ANKETİ
Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...