"Ve her bir mevcut, hüsn-ü sanatça, bütün mevcudat kadar kıymetli olabilir." Neden bütün mevcudat bir tek sanie verildiği vakit, her bir mevcut bütün mevcudat kadar kıymetli olur?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bir eser, iki noktadan dolayı kıymet kazanır. Birisi, o eserin üstündeki nakış ve işlemenin kemalinden, diğeri ise; eserin maliyetinden dolayıdır. Bir eser şayet mükemmel bir nakış ve işlemeye sahip ve maliyeti de çok pahalı ise, o eser çok kıymetli olur.

Evet, bir işi tek bir zata vermekte nihayetsiz kolaylık varken, aynı işi çok ellere vermekte de nihayetsiz zorluklar vardır. Bu sebeple o işin vuku bulması, ancak tek ele tevdi etmekle mümkündür. Mesela, tadı, kokusu, şekli ve vitamin değeri ile bir sanat harikası olan bir elmanın yaratılması için, kâinatın bütün çarklarının ve unsurlarının bir fabrika gibi işlemesi gerekiyor. Güneş, su, hava, toprak, elementler hassas bir nizamla, mütenasip ve ölçülü bir şekilde beraber hareket etmeden o elma var olamaz ve varlığını devam ettiremez. Öyle ise bir elmanın vücut bulması için bütün kâinata ve sebeplere hükmetmek iktiza ediyor.

Evet, toprak, hava, su ve güneş eşyanın vücuda gelmesinde birer sebeptirler. Birinin olmaması halinde istenen maksat hâsıl olmaz. Ancak o neticeler o adi sebeplerin işi değildir. Küçük bir ceviz için koca bir ağacı vesile kılan Allah, ince bir telden kavun, karpuz ve kabak gibi nice sebze ve meyveleri yaratmaktadır. Tohum ekmeden buğday elde edilmez ama buğdayın meydana gelmesi şuursuz toprağın işi değildir. Bir mısır tanesinden yüzlerce mısır yaratmak Allah’a hastır.

Bir elmanın vücut bulması için bütün kâinat bir fabrika gibi çalıştırılıyor. O elma bütün kâinattan süzülüyor. Elmanın kızarmasında ve olgunlaşmasında dünyamızdan bir buçuk milyon kat büyüklükte olan Güneş hizmet ediyor; toprak, su, hava onun imdadına koşuyor. Bir elmanın teşekkülüne insanların bütün serveti yetmezdi. İşte bir elmanın teşekkül etmesi kâinat kadar pahalı bir kıymettir.

Ve o elmanın üstünde Allah’ın birçok esması tecelli ile kendini izhar ve ilan ediyor. O elma bütün kâinatla alakadar olup bütün sebeplerin bir neticesidir. Bütün bu kâinatın tedbir ve dizgini Allah’ın sonsuz ilim, irade ve kudretinin elindedir. Allah bu nihayetsiz sıfatları ile elmayı yaratırken bütün kâinatı, o elmanın meydana gelmesi için istihdam ediyor.

Şayet o elma, sebeplere havale edilse, değil Güneşi istihdam etmek, bir atomu bile yerinden kımıldatılamaz. Öyle ise kıymet ve ucuzluğu cem etmek, müthiş bir mucize ve mükemmel bir kıymetliliktir. Bu hakikati bütün sanatların üstünde görmek mümkündür.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

SORULARLARİSALE 2024 ANKETİ
Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

Vbdestabe
Abiler mübalağa yapmıyorum ama muhteşemsiniz... ne güzel cevap yazıyorsunuz ne mantıklı misaller veriyorsunuz... üstadın talebeleride böyle olur allah bizlere sizin gibi anlamayı ve anlatmayı nasip etsin...
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...