Block title
Block content

"Vücud-u insan, tavırdan tavra geçtikçe acip ve muntazam inkılâplar geçiriyor." İnsanın yaratılışındaki safhaları kademe kademe nazara vererek haşrin ve saadet-i ebediyenin ispatı yapılıyor; bu konuyu izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Devamında bu safhalar şöyle sıralanıyor:

“Nutfeden alakaya, alakadan mudgaya, mudgadan azm ve lahme, azm ve lahmden halk-ı cedide yani insan suretine inkılabı, gayet dakik düsturlara tâbi’dir.”(1)

Bu dakik düsturların bir özeti tıp fakültelerinde Anatomi dersinde yüzlerce sayfada verilmekte, sonraki yıllarda konunun tafsilatı ayrı bilim dallarında bütün teferruatıyla anlatılmaktadır.

Üstadımızın bu dersteki  ana maksadı şu cümlede ifadesini buluyor:

“Acaba mümkün müdür ki: Bu derece nihayetsiz bir kudret ve muhit bir hikmet ile rububiyet eden ve zerrattan tâ seyyarata kadar bütün mevcudatı kabza-i tasarrufunda tutmuş ve intizam ve mizan dairesinde döndüren Sâni’-i Zülcelal, 'Neş’e-i uhra'yı yapmasın veya yapamasın!”(2)  

Bu dersin tamamı  bir önceki  soru cümlesinde geçen şu âyet-i kerîmenin tefsiri mahiyetindedir:

“Hâlbuki, O, sizi evrelerden geçirerek (tavır tavır, safha safha) yaratmıştır.” (Nuh, 71/14)  

 Bu tavırlardan her biri sanki bir neş’e-i ûlâ, bir sonraki tavır ise neş’e-i uhrâ gibidir. Meselâ, nutfeden alâkaya geçildiğinde nutfe neş’e-i ûlâ, alâka ise neş’e-i uhrâ hükmüne geçer. İşte insan bu safhaların her birinde, hatta her anda nice haşir ve neşir numunelerini bizzât yaşar. Bu değişimlerle her sene bütün bedeni yenilenir. Bu yenilenme de bir anda değil yine safhalar halinde meydana geldiğinden insan bunun farkına varmaz. Meselâ, saçımız her an biraz daha uzar ama, biz bunun farkına varmayız. Saçımız iyice uzayınca traş olma ihtiyacı duyarız. Berberde önümüze dökülen saçlarımız ölümü tatmış saç hücreleridir. Onların yerine yeni hücreler vazife başına geçmekle haşir ve neşrin başımızda açık bir misâlini sergilemiş olurlar. Bu hal, bütün bedende her an sergilenmekte ama insan bu haşir ve neşirlerden habersiz yaşamaktadır. Bir tek örnek verelim:

Tıp sahasındaki bilim adamlarımızın ifadesine göre insanda her saniyede sekiz milyon alyuvar yaratılıyor. Ömürleri yüz yirmi gün olan bu alyuvarlar yerlerini yenilerine bırakıyorlar, böylece kan ordusunda haşir ve neşrin binlerce misâli her an sergilenmiş oluyor.  

Son olarak bir noktaya da değinmekte fayda olabilir. Daha önce de bir vesile, değindiğimiz gibi, Cenâb-ı Hakk’ın iki tarz yaratışı vardır: Biri, ibda yani yoktan ve bir anda yaratma, diğeri ise  inşa, yani çekirdeğin ağaç olması gibi, kademeler halinde yaratmadır.

İşte tavırdan tavıra geçilerek safhalar halinde yaratılma inşa ile olmaktadır. İbdada ise zaman, safha, kademe söz konusu değildir.

İnsanın bedeni inşa yoluyla, ruhu ise ibda ile yaratılmıştır. 

Bedenin birden ve son şekliyle yaratılması bu hikmet dünyasına uygun düşmediğinden bu görünen âlemde inşa hakimdir. İnsan bu dünyada, bebeklik, çocukluk, gençlik safhalarından geçmekte, bedeni kademeli olarak inkişaf ettiği gibi, bilgisi, görgüsü, ahlâkı da zamanla gelişmekte, hayatının her safhasında ayrı imtihanlara tabi tutulmakta, anne ve babasına hürmetten, komşu hakkına riayetten, hastalıklara ve musibetlere sabretmesine kadar geçirdiği bütün imtihanlar sonunda ölüm kanunuyla bu dünya hayatından terhis edilmektedir. Âhirette bütün bu imtihanlar geride kaldığı gibi, safhalar halinde yaratılmaya da gerek kalmadığından insan bir anda yaratılacak, bir sayha ile mahşer meydanına çıkacak, hesap verecek ve layık olduğu saadet veya ceza menziline sevkedilecektir.

Dipnotlar:

(1) bk. Sözler, Yirmi Dokuzuncu Söz.
(2) bk. age.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: İkinci Maksat, İkinci Esas | Yazar: Alaaddin BAŞAR (Prof. Dr.) | Okunma Sayısı: 55 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...