"Bazı evliya-yı kâmilîn, şeriat kılıcıyla idam edilmişler." cümlesini izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Normal şartlar içinde Ehlisünnet haricinde başka bir yol ile velayete ulaşmak mümkün değildir. Ama Ehlisünnet dairesinde iken, meslek ve meşrebinin vermiş olduğu bir takım manevî sarhoşlukdan dolayı, Ehlisünnete muhalefet eden evliyalar da olmuştur.

Bu gibi makbul veli zâtlar bazı manevî vecd ve istiğrak halinde muhakeme ve şuurunu kaybedip Ehlisünnete zıt ve muhalif bir şekle girmişler. Bu hallere de şatahat deniliyor. Şatahat; mânevi sarhoşluk ile kendinden geçip muvazenesiz sözler söylemektir.

Şatahat, tarikat ve tasavvuf mesleğinin seyrü süluk hengâmında görünen hususî bazı hallerdir. Kemal değil, nakıs bir haldir. Kişinin kabiliyet ve istidat noksanlığındann ortaya çıkar. Ya da Allah’ın bir isminin cezbesine kapılıp sair isimlerini görememe halinin bir neticesidir. Bundan dolayı Velayet-i Kübra ve Veraset-i Nübüvvet olan sahabelerde ve onları takip eden asfiya ve muhakkik-i evliyalarda bu haller görünmez. Mesela Şah-ı Nakşibend, Abdulkadir-i Geylanî, İmam-ı Rabbanî, İmam-ı Gazzalî (r.a) gibi zâtlarda bu haller yoktur.

İşte manevî sarhoşluk halinde iken şeriata ve Ehlisünnete muhalif sözlerin sâdır olduğu makbul veli zâtlar, ehl-i zahir şeriat âlimlerinin fetvası ile idam edilmişler. "Bazı evliya-i kâmilin şeriat kılıncıyla idam edilmişler" sözünün mânası budur. Ama mâna ve hakikat ilmine vakıf Ehlisünnetin büyük âlimleri, bu veli zâtları tekfir etmemiş, onları sekir ve istiğrak denilen manevî sarhoşluğa mağlup hükümsüzler olarak değerlendirmişlerdir. Yani makbul bir veli o hale girdiği zaman söz ve davranışlarından mes’ul olmayan meczublar gibidir, ne zaman aklı başına gelirse, o zaman mes’uliyet başlar, demişlerdir.

Ama ehl-i zahir âlimlerin yani, hakikate tam mânası ile vakıf olmayanların fetvası ile Hallac-ı Mansur gibi evliyalar idam edilmişlerdir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

karolin
Peki Şiilerin evliyası var mıdır?
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
Yoktur. Şiiliğe mal edilen evliyalar özünde sünnidirler. O mübarek zatlar sadece halden anlamayan zahiri hocaların hışmına uğramışlar.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Yükleniyor...