"Ahkâmı yapmasa da ahkâmı hak bilmek gerektir." İzah eder misiniz? Ahkâmdan kasıt farzlar mı sünnetler mi?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Ve madem ehl-i cezbe ve ehl-i istiğrak, muhalefetlerinden mesul olamazlar ve madem insanda bazı letaif var ki, teklif altına giremez; o latife hâkim olduğu vakit, tekâlif-i şer'iyeye muhalefetiyle mesul tutulmaz ve madem insanda bazı letaif var ki, teklif altına girmediği gibi, ihtiyar altına da girmez; hatta aklın tedbiri altına da girmez, o latife, kalbi ve aklı dinlemez; elbette o latife bir insanda hâkim olduğu zaman -fakat o zamana mahsus olarak- o zat, şeriata muhalefette velayet derecesinden sukut etmez, mazur sayılır. Fakat bir şartla ki, hakaik-i şeriata ve kavaid-i imaniyeye karşı bir inkâr, bir tezyif, bir istihfaf olmasın. Ahkâmı yapmasa da ahkâmı hak bilmek gerektir. Yoksa o hale mağlub olup, neûzü billah, o hakaik-ı muhkemeye karşı inkâr ve tekzibi işmam edecek bir vaziyet, alâmet-i sukuttur!" (Mektubat, Yirmi Dokuzuncu Mektup, Dokuzuncu Kısım)

Burada ahkam ile kastedilen şeriatın emir ve yasaklarıdır. Yani farzları da içine alan şeriatın bütün meseleleridir. Demek ehl-i cezbe ve ehl-i istiğrak, teklif altına girmeyen bazı latifelerin tesiri altına girdikleri zamanlar olabiliyor. O hâle girdiklerinde şeriatın hüküm ve emirlerini yapamadığı zamanlar oluyor ki, bu durumda mazur sayılıyorlar.

Bu durumda bir inkâr, bir tezyif ve istihfaf söz konusu değilse, kişinin şeriatın hüküm ve emirlerini yerine getirmemesi onu mesul etmiyor. Çünkü o hâlin esiri oluyor ve hâle yenik düşüyor, akıl ve irade devre dışı kalıyor. Baygınlık ve delilik anında farzların farziyeti nasıl düşüyorsa, bu hâllerde de şeriatın ahkâmını terk etmesine bir derece ruhsat verilmiş oluyor.

Mesela, bir veli cezbe haline girip bir vakit namazı kaçırsa velayetine bir zarar gelmez. Ama namazı inkâr, tekzip ve istihfaf etse o zaman mesul olur. Cezbe hâline mağlup olan birisi farzı inkâr etmemek şartı ile farzı terk edebiliyor.

İlave bilgi için tıklayınız:

- "Bazen kelâm küfür görünür fakat sahibi kâfir olamaz." sözünü "şatahat" ile izah eder misiniz? Hangi mezhebe göre söylenmiştir?

- "Bazı evliya-yı kâmilin, şeriat kılıcıyla idam edilmişler." cümlesini izah eder misiniz?

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...