"Benlik ve gurura medar şeylerden çekin. Tevazu, mahviyet ve terk-i enaniyet, bu zamanda ehl-i hakikate lazım ve elzemdir." İzah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
"Sakın, benlik ve gurura medar şeylerden çekin. Tevazu, mahviyet ve terk-i enaniyet, bu zamanda ehl-i hakikate lâzım ve elzemdir. Çünkü bu asırda en büyük tehlike benlikten ve hodfuruşluktan ileri geldiğinden, ehl-i hak ve hakikat, mahviyetkârâne daima kusurunu görmek ve nefsini ittiham etmek gerektir." (Emirdağ Lahikası-I, 34. Mektup)
Bu söz, özellikle modern çağın getirdiği en büyük manevi hastalıklara reçete sunması bakımından şu üç temel esasa dayanır:
Zamanın Ruhu ve Enaniyet Tehlikesi ("Bu zamanda..."):
İçinde yaşadığımız asır ferdiyetçiliği, şahsi başarıyı, kendini sergilemeyi ve dolayısıyla enaniyeti (egoyu) sürekli körükleyen bir yapıya sahiptir. İnsanların kendilerini beğendiği, "ben" merkezli yaşadığı bu dehşetli zamanda, hakikat yolcularının en büyük kalesi bu rüzgâra karşı direnmektir. Bu yüzden Üstad, sıradan bir tavsiye değil, "lâzım ve elzemdir" (kesinlikle gereklidir ve kaçınılmazdır) diyerek şartın ağırlığını ortaya koyar.
Gurur Madenlerinden Kaçınmak ("medar şeylerden çekin"):
Sadece gurur yapmaktan değil; insanı haklı veya haksız yere gurura sevk edecek, övülmeye zemin hazırlayacak, alkış toplayacak her türlü sebep ve ortamdan (medardan) köşe bucak kaçınmayı emreder. Tehlikeyi henüz başlamadan, sebepler dairesinde engellemek en selametli yoldur. Buna yönteme sedd-i zerayi, yani yanlışa götüren kapıları kapatmak denilmektedir.
Üç Boyutlu Manevi Kalkan (Tevazu, Mahviyet, Terk-i Enaniyet):
Tevazu: Kendini kimseden üstün görmemek, insanlarla aynı hizada durabilmektir.
Mahviyet: Kendi nefsini, kabiliyetlerini ve başarılarını bütünüyle eritmek, âdeta "hiçlik" makamına talip olmaktır.
Terk-i Enaniyet: Benlik davasından, "Bunu ben başardım, ben yaptım..." fikrinden tamamen sıyrılmaktır.
Özetle; hakikat yolunda yürüyenlerin bu zamanda muvaffak olması ve ihlası koruyabilmesi; ancak üzerlerindeki benlik kıyafetlerini bütünüyle çıkarıp, yerini tevazu ve mahviyet zırhıyla doldurmalarıyla mümkündür.
İlave bilgi için tıklayınız:
- ENE, GURUR, KENDİNİ BEĞENMEK, KİBİR
- Enaniyetimizi Bir Kenara Bırakmalıyız (Video: Prof. Dr. Ş. DİLEK)
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü