"Bir kısım şeyler, bir iken, ihatası var. Bir kısım müteaddit ise, fakat birbirine benzediği ve her tarafta bulunduğu için, bir vahdet-i neviye gösteriyor..." İzah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

"İşte, ey arkadaş! Madem şu memlekette, yani şu saray-ı muhteşemde bir birlik alameti vardır, bir vahdet sikkesi var. Çünkü bir kısım şeyler, bir iken, ihatası var. Bir kısım müteaddit ise, fakat birbirine benzediği ve her tarafta bulunduğu için, bir vahdet-i neviye gösteriyor. Vahdet ise bir vahidi gösterir. Demek, ustası da maliki de sahibi de sanii de bir olmak lazım gelir."(1)

Üstat Hazretleri eşyanın sahibinin ve malikinin bir olduğuna iki ayrı cihetle delil getiriyor. Birisi bir kısım varlıkların bir olmakla birlikte bütün dünyayı ihata etmesi, diğeri ise bir varlığının bütün fertlerinin her tarafta bulunması… Mesela, toprak ve suyun birlikleri ile beraber dünyanın her tarafında bulunmaları ispat eder ki, o unsurlar kimin ise onların ihata ettiği sahanın maliki ve sahibi de odur. Öte yandan, mesela bal arısı bütün yeryüzüne dağılmış bulunuyor. O mucize bal makinasını kim yaratmışsa, onun bütün fertlerini de o yaratmış ve o geniş mülkünün her tarafına o dağıtmıştır.

1) bk. Sözler, Yirmi İkinci Söz, Birinci Makam.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü