"Birinci cümlenin ikinci cümleye tercihan zikri, onların rayblarının menşei, hasta tabiatlarıyla kötü vücutları olduğuna işarettir." İzah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

"İhtar: اِنْ kelimesinin ifade ettiği şek ve tereddüd, üslûbun iktizasına göredir, hâşâ, Mütekellime ait değildir.

وَاِنْ كُنْتُمْ فِى رَيْبٍ (Herhangi bir şüpheniz var ise) ile اِنِ ارْتَبْتُمْ (Şüpheye düştüyseniz) cümleleri bir mânâyı ifade ettikleri ve ikinci cümle, birinci cümleden kısa olması üslûba daha uygun olduğu halde, birinci cümlenin ikinci cümleye tercihan zikri, onların rayblarının menşei, hasta tabiatlarıyla kötü vücutları olduğuna işarettir." (İşârâtü'l-İ'câz, Bakara Sûresi, Âyet: 23,24)

"Herhangi bir şüpheniz var ise" Bu ayetin daha kısa ve beliğ olan bu kelama "Şüpheye düştüyseniz." tercih edilmesini Üstad Hazretleri; ‘onların şüphelerinin kaynağı olan kalbî marazlarına işaret etmek içindir’, diyor. Tabiî mealde bu menşe görünmez. Lakin gramer ve tefsir ilminin kaideleri ile bakıldığında, ayetin itnabı yani kısa olan kelama göre daha uzun olanının tercih edilmesinin sırrı anlaşılır.

O kâfirlerin kalbindeki hastalığa ve kötü huylarına ayetteki “rayb” ibaresi işaret ediyor. Şüphe kalbin ve kötü huyun bir parçasıdır, insanın hakiki karakterini ortaya çıkarır. İşte ayetin uzatılması ile o kâfirlerin nasıl bir ruh halinde olduklarına işaret ediliyor.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü