"Çekirdek ve çiçekte tevhid için iki mirac-ı mârifet keşfederek..." Çekirdek ve çicekte tevhid hakikatı nasıl görünür?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Çekirdek, ağacın ince yazılmış bir programı olmasından, ağaçtan daha sanatlı, daha dikkat çeken bir sanat-ı İlahidir. Ağacın dürülüp, bükülüp ince ve latif bir hat ile çekirdek içine yazılması, insanı hayrette bırakan harika bir icraat olmasından, çokça yaratılıyor. Üstad da maddeci felsefeye ekseri olarak çekirdekteki bu kudret harikasını gösterip, oradaki marifet ve tevhit hakikatlerini nazara veriyor.

Kudretin ve tevhidin harika olarak parladığı çekirdekte, maddeci felsefe tam anlamı ile boğulmuştur. Koca ağacın sebebi ve hakiki mutasarrıfı olarak çekirdeği gösterip, oradaki kudret ve marifet hakikatlerinin üstüne kalın bir perde çekiyor. Hâlbuki çekirdeğin mahiyetine ciddi ve eleştirel bir nazar ile baksa, o çekirdeğin hem kendisi hem de kendinden sudur eden ağacın, Allah’ın sanatı olduğunu görecektir. Çekirdek adi ve basit bir sebep iken, ağaç ise harika ve mükemmel bir neticedir. Böyle bir neticeyi, böyle bir sebebe irca etmek hamakattır.

Çiçekte ise tezyin, yani süslemek ve estetik harikasının bulunması tevhidi, hatta tevhit içinde sevdirmek ve tanıttırmak manasını kör gözlere sokuyor. Hikmet manasında tanıttırmak hükmederken; tezyin ve süslemek manasında ise sevdirmek ve razı etmek anlamları hükmediyor. Sevdirmek manası daima tanıttırmak manasının bir adım önünde seyreder. Zira sevdirmenin mukaddemesi tanıttırmaktır. İşte çiçekte tanıttırmak adımından sonra, sevdirmek manası hükmettiği için, marifet ve tevhit burada daha zahir hale geliyor.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...