"Cenâb-ı Hakk'ın vakideki sıfat ve efali, sair o sıfat ve efalin nümunelerine malik olanlarla muvazene ve tafdil değildir..." Üçüncü işareti özetler misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Mahlukatın sıfat ve fiillerinde görünen bütün kemaller Cenab-ı Hakk’ın sıfat ve fiillerinin kemalleri yanında bir gölge hükmünde kalırlar.

Nurlarda çokça zikredildiğinden bu gölge meselesi üzerinde kısaca duralım:

Güneş'in aynadaki timsallerine de gölge denildiğini düşünürsek, bu derste ve sair derslerde geçen gölge kelimesini bir cismin gölgesi manasında anlayamayız. Gölge hakkında şöyle deniliyor: Zattan haber verir, ama zatın hassalarını taşımaz.

Bir âlimin yazdığı kitapta sergilediği ilim, onun ilminin gölgesi hükmündedir. Yani kitaptaki ilim âlimin ilminden haber verir, ama o kitabın sayfaları âlimin sıfatlarını taşımaz.

İnsanın, mesela hayatı Allah’ın hayat sahibi olduğundan haber vermesi cihetiyle Hay isminin bir gölgesi gibidir. Ama insan hayatı mahluktur ve Allah’ın vacib ve kadim olan hayatına hiç benzemez ve o mukaddes hayatla mukayese edilmesi insanı dalalete atar.

Allah’ın vücud sıfatını düşünelim. Vücud yani var olma sıfatı meleklerde de vardır, insanlarda da cinlerde de dağlarda ve taşlarda da. Kısacası var olan her şeyde vücud sıfatı mevcuttur. Ama hiçbir mahlukun varlık sıfatından hareket edilerek Allah’ın vücud sıfatının mahiyeti bilinemez. Onun varlığı vacibdir ve hiçbir varlığa benzemez. Muhalefetü’n-lil havadis sıfatı bize bu dersi verir. Havadis, hadis olanlar yani ezelî olmayıp sonradan yaratılanlar demektir. Allah’ın varlığı yarattığı varlıklara elbette muhalif olacak, onlara benzemeyecektir.

Bunun küçük bir misalini insanlar ve eserlerinde de görmek mümkün. Bir mimar, cami de yapar köprü de; han da yapar hamam da. Bunların hepsi “var” olmakla birlikte hiçbirinin varlığı mimarın varlığı cinsinden değildir...

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...