Block title
Block content

"Demek ene, âyine-misal ve vahid-i kıyasî ve âlet-i inkişaf ve mânâ-yı harfî gibi, mânâsı kendinde olmayan ve başkasının mânâsını gösteren …" Açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bir önceki soru metninde enenin,“bütün sıfât ve şuûnât-ı İlâhiyeyi bir derece bildirecek” özelliklere sahip olduğu ifade edilmişti. Bu konuda dört misal verilmiş oluyor.

Birincisi, “ayine-misal”:  Bir aynanın kendisi ışık sahibi değildir, başkasının, meselâ, güneşin ışığını aksettirir. Enedeki haller, sıfatlar ve şuunat da aynadaki tecelliler gibidir; İlâhî sıfatları bildirir ve onlardan haber verirler. Meselâ, insanın kudretî zatî değil, İlâhî kudretin bir tecellisi, bir cilvesidir. İnsan o sıfatı ile Allah’ın sonsuz ve mutlak kudretini bir derece bilir.

Diğer sıfat ve şuunat da böyledir. 

Vahid-i kıyasî: Bu mesele daha önce işlenmişti. İnsan kendi sıfatlarını, hallerini bir mukayese unsuru olarak kullanmakla İlâhî sıfatları, isimleri, şuunatı bir derece bilir. Sonra Üstadımızın ifadesiyle “mevhum hattı bozar, bütününü Allah’a teslim eder.”

Alet-i İnkişaf: Termometre bir âlet-i inkişaftır ve havanın ısı derecesini bilmemizi, keşfetmemizi sağlar. Termometrelerde genellikle cıva kullanılır. Sıcaklığın artmasıyla civanın genişleme miktarı ölçülmekte, bu da ortamın sıcaklığını anlamada ölçü olarak kullanılmaktadır. 

Mânâ-yı harfî: Arapça gramerde harf-i tarif, harf-i cer gibi bir takım harfler vardır. Bunlar tek başına bir mâna ifade etmezler, ancak başına geldikleri kelimenin mânasına yardım ederler. Meselâ, "fi" bir harf-i cerdir, "de, da" mânasına gelir. Ev kelimesinin başına geldiğinde “evde” olur ve evin mânasına yardım eder. Üstat Hazretleri eneyi de bu şekilde değerlendirmiş ve ona İlâhî isim ve sıfatların bilinmesine bir alet nazarıyla bakmıştır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...