Dokuzuncu Söz'de namazın vakitleriyle ilgili yevmî, senevî, asrî ve dehrî hikmetler nelerdir? Kısaca özetler misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Kudret-i Samedaniyenin tasarrufat-ı azîme-i yevmiyesinin işaretiyle; hem senevî, hem asrî, hem dehrî, kudretin mu'cizatını ve rahmetin hedâyâsını hatırlatır."(1)

Üstad Hazretleri Dokuzuncu Söz'de altı vakit namazın 4 vecihle tefekkürünü bize gösteriyor ve öğretiyor. Bu dört vecih yevmî, senevî, asrî ve dehrîdir. Yevmî hikmetler, Beşinci Nükte'de; senevî, asrî ve dehrî hikmetler de Dördüncü Nükte'de ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

Yevmî Hikmetler: Namazın gece ve gündüzde yani bir gündeki insanın vaziyetlerine bakar. İn'amat-ı külliye-i ilahiyenin alamatıdır.

Sabah (fecr), namazın insana gün boyunca nokta-i istinat olmasına bakar.
Öğle (zuhr), insan için teneffüs ve gün içindeki nimetlere hamd olmasına bakar.
İkindi (asr), günün zevali ile gaflete bir ikaz olmasına ve muhasebeye bakar.
Akşam (mağrib), insanın her şeyin firakıyla aczini ve fakrını anlayıp, tezellül ve mahviyet ile hakiki bir vazife-i ubudiyete girmesine bakar.
Yatsı (işa), her şeyin firakıyla her şeyin yüzünü ve muhabbetini Bâki-i Lâyezal'e çevirmeye bakar. Bir nevi miraç olur: "Bir nevi mi'raca çıkmak demek olan işâ' namazını kılmak,.."

Senevî Hikmetler: Bir yıldaki dört mevsime bakar. Azîm bir tasarruf-u ilahinin aynasıdır.

Sabah (fecr), bahara,
Öğle (zuhr), yaza,
İkindi (asr), güze ve hazana,
Akşam (mağrib), güz sonuna,
Yatsı (işa), kışın başlangıcına,
Gece (teheccüd), kışın ortasına ve sonuna bakar.

Asrî Hikmetler: İnsan ömrünün tabakalarına bakar. İcraat-ı cesîme-i Rabbaniyenin emaratıdır.

Sabah (fecr), insanın rahmı madere düşmesine,
Öğle (zuhr), gençliğe,
İkindi (asr), ihtiyarlığa,
Akşam (mağrib), insanın ve mahlukatın vefatına,
Yatsı (işa), vefattan sonra kefenlenmesi,
Gece (teheccüd), kabir hayatına bakar.

Dehrî Hikmetler: Bütün âlemin yani kâinatın devirlerine bakar. İnkılab-ı azîmin işaratıdır.

Sabah (fecr), sema ve arzın altı gününden birinci yaratılış günününe,
Öğle (zuhr), ömr-ü dünyadaki hilkat-i insan devrine,
İkindi (asr), asr-ı saadet devrine, Hz. Peygamber'in (asm) zamanına,
Akşam (mağrib), kıyamete,
Yatsı (işa), dar-ı imtihan olan dünyanın ve kâinatın vefatıyla kapanmasına,
Gece (teheccüd), berzah alemine bakar.
Ayrıca ikinci sabah ise haşrin sabahını gösterir.

"Demek şu beş vakit, her biri birer inkılab-ı azîmin işaratı ve icraat-ı cesîme-i Rabbaniyenin emaratı ve in'amat-ı külliye-i İlahiyenin alamatı olduklarından; borç ve zimmet olan farz namazın o zamanlara tahsisi, nihayet hikmettir..."(2)

Dipnotlar:

1) bk. Sözler, Dokuzuncu Söz.

2) bk. age.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

şeref askar

Dehrî, bir güne
Asrî, bir saate
Senevî, bir dakikaya
Yevmî, bir saniyeye bakar.

Öyle de; Cenab-ı Hakk'ın bir saat-i kübrası olan şu âlem-i dünyanın sâniyesi hükmünde olan gece ve gündüz deveranı ve dakikaları sayan seneler ve saatleri sayan tabakat-ı ömr-ü insan ve günleri sayan edvar-ı ömr-ü âlem
Sözler (RNK) - 45

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...