"Ey insanlar! Allah’ın emirlerine imtisal etmeyip, bilhassa taşlara ve camid şeylere ibadet yaparsanız, muhakkak biliniz ki..." İzah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

"Ey insanlar! Allah’ın emirlerine imtisal etmeyip, bilhassa taşlara ve camid şeylere ibadet yaparsanız, muhakkak biliniz ki, tapanlar ile taptıkları şeyleri yiyip yutacak bir ateşe gireceksiniz!" (İşaratü'l-İ'caz, Bakara Suresi, 23-24. Ayetin Tefsiri)

Bediüzzaman Hazretleri burada, ayette geçen "yakıtı insanlarla taşlar olan ateş" tasvirinin arkasındaki dehşetli mantığı ve cezanın niyetle olan tam uyumunu harika bir belagatla ortaya koyar. Bu cümledeki derin ve sarsıcı mesajları şu şekilde anlayabiliriz:

Camid Şeylere İbadetin Mantıksızlığı: Camid, cansız ve ruhsuz demektir. İnsanın kendi eliyle yonttuğu, kendisine bile faydası ya da zararı dokunmayan taşlara, heykellere veya fâni maddelere ilahlık payesi verip onlara tapması, insanın yaratılış şerefine ve aklına en büyük hakarettir.

Cezanın Cinsinin Amelin Cinsinden Olması: Ayette ateşin yakıtının özellikle insanlar ve taşlar olduğu vurgulanır. Tefsirdeki bu ifadede geçen tapanlar ile taptıkları şeyleri yiyip yutacak bir ateş tanımı, bu uyuma işaret eder. Dünyada insan neyi Allah'a ortak koştuysa, ahirette onunla birlikte cezalandırılır. Kalbini ve ruhunu cansız taşlara bağlayanlar, o bağlandıkları taşlarla aynı ateşte yanarak idraklerinin cezasını çekerler.

İmtisal Etmemenin Sonu: Emirlere imtisal etmemek, Allah’ın koyduğu sınırlara ve tevhid inancına uymamak demektir. Üstad, buradaki hitapla insanı sarsarak uyandırır: Kendini cansız maddelerin önünde eğecek kadar alçalan insan, ahirette de o maddelerle aynı muameleyi görür ve odun gibi, taş gibi ateşin birer malzemesi haline gelir.

Özetle bu dehşetli ikaz insanı fâniye, maddeye ve cansız putlara kul olmaktan kurtarıp, yalnızca Bâki ve Hay olan tek bir Allah’a yönelmeye çağıran güçlü bir tevhid dersidir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü