"Halbuki, şu yerlerde o hikmete, o adalete lâyık binden biri icra edilmiyor..." Bundan, insanların dışındaki mahlukatta o adalet ve hikmetin tam olarak uygulandığı manası çıkar mı?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Adalet ikiye ayrılıyor:

Birisi ihkak-ı hak, yani her varlığa hayatına lazım her şeyin verilmesi. Bu şık bütün canlılar âleminde en mükemmel şekliyle kendini gösteriyor.

Diğeri ise, zâlimlerin cezalandırılması. Bu şık büyük ölçüde insanlara bakıyor, sonra cinler âlemine.

Bu iki grup canlı dışındakiler imtihana tabi değiller.

Zulüm kavramı daha çok insanları hatıra getiriyor. Bununla birlikte Üstad'ın Mesnevi'de belirttiği gibi, hayvanlar âleminin de fıtrî şeriata karşı yaptıkları muhalefetler karşılığında dünyada cezalarını görmeleri söz konusudur.

“Arkadaş! Masum bir insana veya hayvanlara gelen felâketlerde, musibetlerde, beşer fehminin anlayamadığı bazı esbab ve hikmetler vardır. Yalnız meşiet-i İlâhîyenin düsturlarını hâvi şeriat-ı fıtriye ahkâmı, aklın vücuduna tâbi değildir ki, aklı olmayan bir şeye tatbik edilmesin.” (Mesnevî-i Nuriye, Katre)

Bunlar beşerin zulümleri karşısında çok cüz’î kalıyorlar. Benzer bir adâlet icrasının da mahşerde bütün canlılar için tahakkuk edeceğini Nebe Sûresinden öğreniyoruz. Bu Sûrenin son âyetinde, kâfirin “Ah n’olaydı ben toprak olaydım!..” diyeceği haber veriliyor.

Bir hadis-i şerifte şöyle buyrulur:

“O gün Allah hayvanları da ihzar edecek, birbirlerinden haklarını alacaklar, daha sonra onlara ‘Toprak olun!’ buyuracak ve hepsi toprak olacaklar. Bu hali gören kâfir onlar gibi toprak olmayı temenni edecektir.”

Beşerin işlediği zulümlerde en büyük payı, insanın kendisine emanet olarak verilen ruhunu ve bedenini küfür ve isyanda kullanmak sûretiyle bizzat kendisine karşı işlediği zulümler teşkil eder.

“En kıymettar aletleri en kıymetsiz şeylerde sarf edip nefsine zulmettin...” (Sözler, Altıncı Söz)

Bu mânada bir zulüm, hayvanlar âlemi için söz konusu değildir. Onların her ferdi kendine verilen fıtrî vazifeyi en iyi şekilde yapmak sûretiyle daima ibadet, itaat ve tesbih üzeredir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...