"Hamiyet-i diniye avam ve havassa şamil oluyor. Hamiyet-i milliye, yüzden birisine (yani, menafi-i şahsiyesini millete feda edene) has kalır..." İzah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

"Biz Müslümanlar, indimizde ve yanımızda din ve milliyet bizzat müttehiddir. İtibarî, zahirî, ârızî bir ayrılık var. Belki din, milliyetin hayatı ve ruhudur. İkisine birbirinden ayrı ve farklı bakıldığı zaman, hamiyet-i diniye avam ve havassa şâmil oluyor. Hamiyet-i milliye, yüzden birisine (yani, menâfi-i şahsiyesini millete feda edene) has kalır. Öyleyse, hukuk-u umumiye içinde hamiyet-i diniye esas olmalı. Hamiyet-i milliye, ona hâdim ve kuvvet ve kal’ası olmalı." (Hutbe-i Şâmiye)

Din kardeşliği duygusu, her insanı ve toplumun her kesimini etkisi altına alan ve insanları birbiri ile kaynaştırıp toplumu birleştiren bir duygudur. Oysa milliyetçilik duygusu toplumun tamamını kuşatmıyor, belli bir kesimi etkisi altına alıp azınlık bir grubu gayrete getiriyor.

Bu sebeple din kardeşliği milliyetçilikten daha etkili daha kapsayıcı daha faydalı ve daha esaslı bir duygudur. Din kardeşliği duygusunun bir millette ihya edilmesi, o milletin diri ve güçlü olmasını temin eder.

İlle de milliyetçilik yapılacaksa bu his dine hizmet etmeli, onu beslemeli ve ona kuvvet vermelidir. Yoksa milliyetçi düşünce ve duygusunu dinin yerine alternatif ve rakip olarak koymak, çok tehlikeli ve toplum açısından çok zararlıdır.

Mesela, Türk milleti İslam’a hizmetkâr olmalı, ona kale olmalı ve ona kuvvet vermelidir. Yoksa ırkçı bir düşünce ile hareket ederse, bir iki muzır adamın kardeşliğine bedel milyonlar Müslümanın kardeşliğini kaybedip kendi de helak etmiş olur.

Her millet kendi kavmini sever ve sevmeli. Bunda bir terslik yok ama bu sevgi din kardeşliğinin önüne geçip diğer kavimlere yabani ve düşmanca bir gözle bakmaya başlarsa o zaman Müslümanlar arasında fitne, ihtilaf ve dağılma başlar. Günümüzün hali bunun en kuvvetli bir örneğidir. Bu sebeple din kardeşliği temel ve esas olmalı, milliyet sevgisi de buna uygun ve uyumlu bir şekilde hizmetçi ve destekçi olmalıdır.

İlave bilgi için tıklayınzı:

- İslam'da menfi milliyetçilik fikri yoktur. (Video: M. KARAMAN)

- Kürtçülüğün bitmesi Türkçülüğün bitmesine bağlıdır. (Video: Dr. B. SABAZ)

- "Eski zamandan beri menfi milliyet ve unsuriyetperverliğe, Avrupa’nın bir nevi frenk illeti olduğundan, ..." İzah eder misiniz?

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü