"Her şeyde bir vahdet var. Vahdet ise, bir vâhide delâlet ve işaret eder. Evet, vâhid bir eser, bilbedahe vâhid bir sâniden sudur eder. Bir, elbette birden gelir..." İzah eder misiniz?

Soru Detayı

Her şeyde bir vahdet var. Vahdet ise, bir vâhide delalet ve işaret eder. Evet vâhid bir eser, bilbedahe vâhid bir sâni'den sudûr eder. Bir elbette birden gelir. Her şeyde bir birlik bulunduğundan, elbette bir tek zâtın eseri ve san'atı olduğunu gösterir. Evet bu kâinat, bin birlikler perdeleri içinde sarılı bir gül goncası gibidir. Belki esma ve ef'al-i umumiye-i İlahiyenin adedince vahdetleri giymiş bir tek insan-ı ekberdir. Belki enva'-ı mahlukat sayısınca dallarına vahdetler, birlikler asılmış bir şecere-i tûbâ-i hilkattir. Şualar - 28

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Her şeyde bir vahdet var. Vahdet ise, bir vâhide delâlet ve işaret eder. Evet, vâhid bir eser, bilbedahe vâhid bir sâniden sudur eder. Bir, elbette birden gelir. Her şeyde bir birlik bulunduğundan, elbette bir tek zâtın eseri ve san’atı olduğunu gösterir."

"Evet, bu kâinat bin birlikler perdeleri içinde sarılı bir gül goncası gibidir. Belki esmâ ve ef’âl-i umumiye-i İlâhiyenin adedince vahdetleri giymiş bir tek insan-ı ekberdir. Belki, envâ-ı mahlûkat sayısınca dallarına vahdetler, birlikler asılmış bir şecere-i tûbâ-i hilkattir."(1)

Güneş, dünyaya soba ve lamba tayin edilmiş; güneş olmadan dünyada misafir ağırlamak mümkün değildir. Haliyle dünya ile güneş arasında sıkı bir bağ var, biri olmadan diğeri olamaz. Demek dünya kiminse güneş de onundur. Demek dünya üzerinde güneşin ısı ve ışığından kim faydalanıyor ise, onlarda onundur.

Yani bir güneş var ve yer yüzünün her tarafını o ısıtıp ışıklandırıyor öyle ise, güneş kiminse yer yüzü de aynı kişinindir. İkinci bir güneş olsa o zaman ikinci bir ilah vehmi insanda oluşabilirdi. Ama güneşten bir tane var ve bunun da sahibi tektir.

Bu mantık diğer unsurlar içinde geçerlidir. Toprak da güneş gibi tektir, o halde sahibi de tektir aynı şekilde hava da tektir o halde sahibi de tektir. Kainat iç içe geçmiş bir gonca gülü gibidir, yani bir tek unsur gibidir, o halde sahibi ve yaratıcısı da birdir.

Güneş başkasının, dünya başkasının olsa işler karışır; çatışma ve ihtilaf meydana gelir. Bu çatışma ve ihtilaf anında canlılar telef olup gider. Güneşin sahibi bir iki günlüğüne güneşi iptal etse, yeryüzü helak olur...

Kâinatın bileşik olmasına rağmen bir parça ahenginde bütünlük arz etmesi kâinatın sahibinin tekliğini ispat ediyor. Yani aklı başında olan bir adam kainatı inceliğinde, onun sahip ve malikinin bir ve tek olduğunu rahatlıkla görür ve kabul eder.

Gökyüzü tevhidi ispat eden muazzam bir kitap, onun içinde bulunan sayısız yıldız ve galaksiler de bu tevhidi detayı ile izah eden sayfalar hükmündedir. Hepsi birden Allah’ın varlığına ve birliğine zahir ve açık bir şekilde şahitlik ediyorlar. İnsan kafasını kaldırıp gökyüzü kitabına ve onun parlak sayfalarına baksa, Allah’ın varlığına ve birliğine sayısız parlak delilleri görecektir.

(1) bk. Şualar, İkinci Şua, Üçüncü Makam.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...