"İnsandaki nebati ve hayvani kuvveleri, akıbeti görmedikleri, düşünemedikleri ve o insandaki letaif-i insaniyeye galebe ettikleri için, çıkmak istemiyorlar." İzah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

İnsanın nebati ciheti, yani bitkilerle ortak yönü, ana rahmine bir tohum gibi atılıp, o âlemde büyüyüp dünyaya gelmesi, dünyada da büyümesini sürdürmesidir. Hayvani ciheti yemesi, içmesi, görmesi, işitmesi, yürümesi ve çoğalması gibi hayvanlarla ortak yönleridir.

Şehvet ve gadap hayvanlarla ortak kuvvelerimizdir.

Şehvet; hayatının devamı için yemeye içmeye ve çoğalmaya arzu duymak.

Gadap; kendine zarar verecek şeyden kaçma veya zararlı şeyi bertaraf etme eğilimi.

İnsani ciheti ise, akıl sahibi olması, delillerden hükümler çıkarması, mazi ve müstakbeli bilmesi gibi düşünceye dayanan fonksiyonlarıdır.

Aklını yerinde kullanarak kendisini ve bütün âlemleri yaratan Rabbine iman etmesi ise onun imani cihetidir.

Bütün bu kuvveler hayatın devamı için şarttır. Fakat insanda bu kuvveler imtihana medar olmak için sınırsız bırakılmıştır. Bu nebati ve hayvani hissiyat ve kuvveler bazen o kadar kabarmaktadır ki, akıl, kalp ve ruha galip gelebilmektedir. Bu yüzden, insan inanılmaz hırs, ihtiras ve tutkuların ve akıl almaz öfke, nefret ve zulmün esiri olabilmekte ve akıldan mahrum bir canavar gibi davranabilmektedir.

Hülasa, insanın nebati yönünü en güzel temsil eden vasıf büyüme cihetidir. Bunun yanında insan bedeninin her tarafında asap ve damarların olması, içinde kan ve sıvıların bulunması, bir ağacın bünyesini hatırlatır. İnsanın derisi ağacın kabuğu, damar ve asaplar dal ve budakları, kan ve sıvılar ağacın içindeki öz suyu gibidirler. İnsan ile nebatat arasındaki münasebet, daha ziyade maddi ve cismanidir...

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü