"Kabir" ile "Mezar" farklı mıdır?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Kabir" kelimesi, gömmek manasında (قبر) filinin masdarıdır. Kabr (çoğulu kubur) isim olarak kullanılır.

Makber (çoğulu mekabir) olarak ismi zaman ve mekânı vardır.

"Mezar" ise Arapça kökenlidir ve ismi zaman ve mekândır. Z-R (زار) fiiliden ziyaret edilen yer, ziyaretgâh manasındadır.

Risale-i Nur’da, birçok kelimenin çok hassasiyetle seçildiğini görüyoruz. Kelimeler, Üstad'ın zihin haritasında oturtulmuş ve ona göre kullanmıştır. Bundan dolayı basit kelimeler arasında bile fark görülebilir.

Kanaatimizce Risale-i Nur’un tamamına baktığımızda şöyle bir yorum yapılabilir;

Mezar veya kabir, bu dünya ile ahiret / berzah arasında açılan bir kapıdır. Bu kapının dünyaya bakan veçhine mezar, ahirete / berzaha bakan veçhine ise kabir denilebilir. Bu cihetle aşağıdaki pasaj çok manidardır.

"Bak zaman-ı mazi senin gibi geçmiş olanlara geniş bir kabir olduğu gibi, istikbal zamanı da geniş bir mezaristan olacaktır."(1)

Ayrıca bu kapının maddî cihetine mezar, manevî cihetine de kabir denilebilir. Başka bir ifadeyle cesede nispeten mezar, ruha nispeten kabir denilebilir. Nitekim kabirde azap çeken ruhtur. Ceset ise çürür. Ruh cesetle alakadar olduğu için müteessir olabilir. Bunun için kabir azabı, kabir suali denilir ama mezar suali, mezar azabı denilmez.

"...kabir ehl-i dalalet ve tuğyan için vahşet ve nisyan içinde zindan gibi sıkıntılı ve bir ejderha batnı gibi dar bir mezara açılan bir kapı olduğu halde..."(2)

Ayrıca ismi mekân olan mezar, dünyadan bedenle ziyaret edilir. Onun için mezar taşı, mezar taşı yazısı daha çok kullanılır. Bu da maddî boyutuna bir vurgudur. Kabirdeki ruhlara nispeten ise ehli kubur denir. Kabir ehliyle ise ruh ve keşf ile görüşülebilir. Bu da manevî boyutuna bir vurgudur.

Ayrıca bunların birbirleri için kullanılabileceğini gösteren çok deliller vardır. Mesela aşağıdaki ayetlerde mezar manası, kabir olarak ifade edilmiş:

اَلْهٰيكُمُ التَّكَاثُرُۙ حَتّٰى زُرْتُمُ الْمَقَابِرَۜ "Çoklukla övünme yarışı sizi kabirlere varıncaya kadar oyaladı." (Tekasür, 102/1-2)

Dipnotlar:

(1) bk. Mesnevi-i Nuriye, Katre.
(2) bk. Sözler, Sekizinci Söz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?
Yükleniyor...