"Kader, ilmin bir nev’idir." cümlesini izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bir alim bir konu hakkında güzel ve açıklayıcı bir kitap yazsa, bu kitap o alimin ilminin kağıda ve kitaba dökülmüş hâli olur. Kitap alimdeki ilmin cisimleşmiş ve somutlaşmış bir şekline bürünmüş olur. Ama yazılan bu kitap alimin bütün ilmini yansıtmaz, sadece bir kısmını yansıtır.

Kader, levh-i mahfuz gibi mahluk ve yaratılmış şeylerde, Allah’ın ezeli ve ebedi ilminin kitaba ve levhaya dökülmüş bir halidir. Kaderin ilahi ilmin bir türevi bir çeşidi olması da bu manaya geliyor.

Yalnız kader ve levh-i mahfuz ilahi ilmin tamamını içine alan, onu ihata eden bir özelliğe sahip değildir. Kaderdeki ilim ve takdirat, Allah’ın müsaade ettiği kadardır, bu sebeple "kader eşittir Allah’ın ilmi" diyemeyiz. Allah’ın ilmi ezeli ve genel iken, kader özel ve ezeli ilme göre sınırlıdır.

Kader levhası mahlukat (yaratılmış her şey) ile sınırlıdır. Allah’ın ilmi ise sınırsız ve ezelidir. Kader Allah’ın ilminin bir nevi bir kısmı olabilir, ama tamamı değildir.

İlm-i İlahinin bir nevi de kazadır. Üstadımız bu konuyu şöyle izah eder:

"Yani: Her şeyin, hususan nebatat ve eşcar ve hayvanat ve insanların şekilleri ve mikdarları, ilm-i ezelînin iki nev'i olan kaza ve kaderin düsturlarıyla san'atkârane biçilmiş ve her birinin kametine göre tam münasib dikilmiş, mükemmel giydirilmiş, gayet muntazam birer hikmetli şekil verilmiş."(1)

(1) bk. Şualar, On Beşinci Şua, İkinci Makam.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...