" ل burada ihtisas içindir. Hamdin Zât-ı Akdese has ve münhasır olduğunu ifade eder. Bu ل ’ın mütealliki olan ihtisas hazf olduktan sonra ona intikal etmiştir ki, ihlâs ve tevhidi ifade etsin." İzah eder misiniz; bu hangi “Lam”dır?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"لِلّٰهِ : ل burada ihtisas içindir. Hamdin Zât-ı Akdes'e has ve münhasır olduğunu ifade eder. Bu ل ın müteallakı olan ihtisas hazf olduktan sonra ona intikal etmiştir ki, ihlas ve tevhidi ifade etsin." (1)

Burada bahsedilen lam(ل) , لِلّٰهِ 'daki Allah lafzının önündeki lam’dır. Manaya hasr ve ihtisaslık katar.

Harf-i cer’lerin bağlı bulundukları fiil, şibh-i fiil veya mana-yı fiilden oluşan kelimeye müteallak denilir. Müteallak, ef’al-i âmmeden olursa (وجد , حص , وقع , صدر) gibi ve mana car-mecrurla anlaşılıyorsa, bu filler hazfedilebilir. Mesela: البيت في زيد / "Zeyd evdedir." Buradaki mana “Zeyd evde mevcuddur." Fakat mana anlaşıldığından (موجود) kelimesi hazfedilmiştir (kaldırılmıştır). Bunun gibi:

اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ yani “Hamd Allah’a mahsustur.” dediğimizde, Mektubat'ta geçtiği gibi şunlar takdir edilebilir:

“Ne kadar hamd ve medih varsa, kimden gelse, kime karşı da olsa, ezelden ebede kadar hastır ve lâyıktır o Zât-ı Vâcibü’l-Vücuda ki, Allah denilir.”

Mesela: الحمد (من أي حامد صدر) لله Yani, “tüm hamdler her kimden gelirse (müteallak,صدر) Allah’a mahsustur.”

ل harfi الحمد‘den sonra gelmiş ve ikisi arasındaki müteallakı hazf edilmiştir ki, ihlas ve tevhidi ifade etsin. Arapça ibareye baktığımızda tetimme olarak şu manayı görürüz:

“Bu lam kendi öz manasının (yani tahsis) taallukundan dolayı sanki müteallak’ının manasını içine çekmiş, almıştır.

(1) bk. İşarat-ül İ´caz, Fatiha Suresi.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

SORULARLARİSALE 2024 ANKETİ
Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

tilmizz
teşekkür ederim.Allah razı olsun
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Kahriyat
Burda tam olarak anlayamadığım Allah kelimesinin basindaki el kelimenin aslindanmi değilmi? Kelimenin aslindan değilse kelimeyi nasıl anlamaliyiz?
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
Aslından değildir ve Allah lafzından önce kullanılmasının sebebi şu cümle ile ifade ediliyor. "Lâm" burada ihtisas içindir. Hamdin Zât-ı Akdes´e has ve münhasır olduğunu ifade eder. Bu "lâm"ın müteallakı olan ihtisas hazf olduktan sonra ona intikal etmiştir ki, ihlas ve tevhidi ifade etsin."
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Kahriyat
Kelimenin aslı o zaman el ilah oluyor. Lillah yapısıyla haslık kazanmış oluyor. Peki yukarıda anlattığınız hazf olayina göre burda mana itibariyle mi anliyoruz burdaki ihtisasın hazf olduğunu?
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
Mana itibarı ile anlıyoruz.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Mahmud1716

 أي الحمد مختص ومستحق للذات الأقدس المشخص الذي يلاحظ بمفهوم الواجب الوجد
Bu ifade Arapça nüshada yer alan ifadedir.Arapçada harfi cerler bir fiile bağlıdırlar.
Halbuki الحمد لله dediğimiz zaman لله kelimesindeki ل harfi cerinin mütealliki olan yani bağlı bulunduğu fiil hazfedilmiş yani cümleden kaldırılmış.Bediüzzaman hazretleri o ل harfinin مختض kelimesine müteallik olduğunu söylüyor.Yani Hamd Allah'a hastır demek olan الحمد مختص لله.Dolayısıyla مختص kelimesi hazf edildiği zaman manası ل harfine intikal etmeli ki,ihlas ve tevhidi tazammun etsin.
Selam ve dua ile...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...