Lâfz-ı Kur’ânî’nin küllî olmasını izah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

"Kelâm-ı ezelîden gelen ve bütün asırları ve bütün tavaif-i nev-i beşeri muhatap ittihaz eden Kur’ân-ı Hakîmin gayet küllî mânâlarının cevherlerinin sadefi hükmünde olan lâfz-ı Kur’ânî, elbette küllîdir." (İşaratü'l-İ'caz, Tenbih)

Kur'an-ı Kerim'in lafzının (kelimelerinin ve ifadelerinin) külli olması, şu anlama gelir:

Sadece indiği dönemin insanlarına değil, bütün asırlardaki insanlara hitap eder. Kelimeleri, her çağda yeni ve derin anlamlar ifade etmeye devam eder.

Belli bir zümreye, millete veya coğrafyaya özgü değil, "bütün nev-i beşeri" (insanlığın tüm çeşitlerini ve gruplarını) muhatap alır. Lâfız, herkesin anlayacağı ve kendi durumuna göre ders alabileceği bir genişliğe sahiptir.

Kur'an'ın o çok külli (genel ve büyük) manalarının cevherlerinin (özlerinin) içinde korunduğu bir sadef (kutu / kab) hükmündedir. Lafız, o büyük manaları daraltmaz, aksine onların her asra ve her ferde yayılmasına imkan tanır.

Kısaca, Kur'an'ın lafzı geçici ve sınırlı değil, ebedi ve sınırsız anlamlar taşıyabilecek şekilde, her zaman ve her kesim için geçerli olacak biçimde kullanılmıştır.

Mesela Kur'an-ı Kerim'de, Hz. Musa (a.s.) kıssasında zikredilen "Firavun" kelimesinin lafzı küllidir.

Lafzın ilk ve somut anlamı, Hz. Musa'nın yaşadığı dönemdeki Mısır'ın tarihi kralıdır. Külli anlamı ise sadece o dönemdeki Firavun'u değil, her asırda ortaya çıkan, kendisini ilahlaştıran, kibirli ve zalim bütün idarecileri ve zorbaları temsil eder.

Hatta daha derin bir tefsirle, her insanın kendi içerisindeki, Allah'ın emirlerine karşı gelen ve benliğini putlaştıran "Nefs-i Emmare"yi de (kötülüğü emreden nefis) temsil eder.

Tek bir "Firavun" lafzı, sadece tarihsel bir kişiyi anlatmakla kalmaz; aynı anda bütün çağlardaki siyasi zulme ve her bir insanın içindeki manevi zorbalığa hitap ederek külli (evrensel ve kapsayıcı) bir mana kazanır.

İlave bilgi için tıklayınız:

- KUR'ÂN'IN EVRENSELLİĞİ VE BEDİÜZZAMAN SAİD NURSÎ

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü