Block title
Block content

"Mecaz, ilmin elinden cehlin eline düşse, hakikate inkılâp eder, hurâfâta kapı açar." cümlesini izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Mecaz, ilmin elinden cehlin eline düşse, hakikate inkılâp eder, hurâfâta kapı açar."(1)

Bir ilgi veya benzetme sonucu, gerçek anlamından başka anlamda kullanılan sözlere veya kavramlara mecaz veya metafor denir.

Örnekler:

"Konuşulanlara kulak verirsen, kazançlı çıkarsın."

Burada “kulak vermek” tabiri mecazi bir ifade olup, bize bildirdiği mana ise "konuşulanları dikkatli dinlemek" anlamına geliyor.

Mecaz sanatından anlamayan cahil birisi, kulak vermeyi, kulağı kesip vermek şeklinde anlayabilir.

"Burnundan yanına varılmıyor."

Burada kişinin ne kadar kibir, büyüklenme içinde olduğu ifade ediliyor.

Yine mecaz sanatından anlamayan cahil birisi ifadedeki burun sözcüğünü fiziki anlamda ne kadar büyük bir burnu varmış şeklinde anlayabilir. Halbuki insanı yanına yaklaştırmayacak büyüklükte bir burun tarihte görülmemiş.

Bu cümledeki burnu fiziki anlamda büyük görmek, mecazın hakikat telakki edilmesi oluyor. Oysa cümledeki burun insanda egoyu temsil ediyor.  

Peygamber Efendimiz (asm) de birçok hadiste bu tarz mecazi ifadeler kullanmıştır. Ama cahil insanlar hadisdeki mecaz sanatını göremedikleri için, mecazı hakikat zannetmişler ve birçok hurafenin İslam alemine girmesine sebep olmuşlar.

Özellikle ahir zaman, deccal gibi konularda rivayet edilen hadislerin büyük bir kısmı müteşabih ve mecazidir.

Mesela, deccalın “tek gözü” olacak, “eli delik” olacak, alnında “bu kafirdir” ibaresi yazılı olacak, “boyu altmış arşın” olacak gibi birçok hadislerde mecazi ifadeler kullanılmıştır.

Ama cahil insanlar bu mecazi ifadeleri zahirine hamledip ortaya hayali, gerçek dışı ve ucube bir insan portresi çıkarmışlar. Böyle bir insanı ise ne ilim ne akıl ne de mantık kabul eder. Yani hurafelerin birinci kaynağı ve birinci nedeni bu gibi mecazi ifadeleri gerçekmiş gibi anlamaktır.

Deccalın “tek göz” metaforunda varlığın iki boyutundan olan fizik ve metafizikten metafiziği yani maneviyatı inkar edeceğine işaret ediliyor. Yani deccal materyalist bir kişi olacak ve dinsiz felsefe ile ortaya atılacak demektir. Diğer mecazi ifadelerin anlamını görmek için Beşinci Şua' okumanızı tavsiye ederiz.

(1) bk. Mektubat, Hakikat Çekirdekleri.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Hakikat çekirdekleri | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 587 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...